Op 17 september 2025 werd de miljoenennota gepresenteerd tijdens de traditionele Prinsjesdagceremonie. Deze nota bevat belangrijke informatie over de toekomstige energietoezichtsmaatregelen, subsidiebeleid en energietarieven. Voor huiseigenaren en ondernemers in de bouw- en renovatiesector is het van groot belang om deze wijzigingen goed te begrijpen. Dit artikel biedt een overzicht van de belangrijkste aandachtpunten uit de miljoenennota van 2025, met name op het gebied van energiebelastingen, de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) en de energietegemoetkoming.
Inleiding
De energie- en klimaatnota van 2025 bevat voornamelijk kleine aanpassingen aan bestaande beleidslijnen, met een nadruk op verduurzaming en het behoud van stabiliteit in de energiemarkt. De voornaamste veranderingen betreffen enerzijds de energiebelastingen en de tegemoetkomingen, anderzijds de verdere uitvoering van de ISDE-regeling. De voorgestelde maatregelen hebben vooral effect op huishoudens en bedrijven die investeren in duurzame energieopwekking of energiebesparing.
De energietegemoetkoming, een maatregel die gericht is op het verlagen van de energiekosten voor huishoudens, wordt aanzienlijk gehalveerd in de periode 2026–2028. Tegelijkertijd wordt de ISDE in 2026 iets verlaagd, maar blijft een centraal instrument om verduurzaming te stimuleren.
In het volgende deel van dit artikel worden deze thema's nader toegelicht, inclusief de technische en financiële gevolgen voor huiseigenaren en de bouwsector.
Aanpassingen aan de energiebelasting
De energiebelasting is een centraal element in de miljoenennota van 2025. Voor 2026 worden de tarieven voor energiebelasting op elektriciteit en gas aangepast. In 2025 bedroeg de energiebelasting op elektriciteit 12 eurocent per kilowattuur (kWh), terwijl de belasting op gas 70 eurocent per kubieke meter (m³) was. In 2026 wordt deze belasting op elektriciteit verlaagd naar 11,08 eurocent per kWh, terwijl die op gas iets verhoogd wordt naar 72,68 eurocent per m³.
De vermindering van de energiebelasting op elektriciteit is bedoeld om de overgang naar duurzame energie te stimuleren, terwijl de lichte toename op gas een aanpassing is aan de veranderende markt en het beleid rond de verduurzaming van het warmtegebruik.
De vermindering energiebelasting (tegemoetkoming) voor huishoudens is in 2025 op jaarbasis 635,19 euro. In 2026 wordt deze vermindering verlaagd naar 628,96 euro. Deze vermindering wordt automatisch verrekend via de energierekening van de leverancier, wat betekent dat huishoudens een kleinere belastingvermindering zullen ontvangen.
Deze vermindering is een structurele maatregel en heeft betrekking op huishoudens met een elektriciteitsaansluiting. De tegemoetkoming geldt alleen voor onroerende zaken met een verblijfsfunctie. Voorbeelden hiervan zijn woningen, kantoren en ziekenhuizen. Voor locaties zonder verblijfsfunctie, zoals garageboxen of algemene voorzieningen in appartementen, geldt de tegemoetkoming niet.
Hoewel de tegemoetkoming verlaagd wordt, is de energietegemoetkoming nog steeds een belangrijk onderdeel van de energierekening, vooral voor huishoudens met lage inkomens of lage energieverbruikers.
Gevolgen voor huishoudens
De verlaagde tegemoetkoming betekent dat huishoudens in 2026 gemiddeld iets meer in energiebelasting zullen betalen dan in 2025. Voor het gemiddelde huishouden is de verwachte verandering ongeveer 6,23 euro per jaar. Dit is een relatief kleine verandering, maar voor huishoudens die al moeite hebben met hun energiekosten kan deze verandering toch voelbaar zijn.
Het kabinet heeft deze maatregel genomen om de fysieke staat van de energienetwerken te onderhouden en om het duurzaamheidsbeleid te financieren. De energietegemoetkoming is een tijdelijke maatregel die gericht is op het verlagen van de energiekosten, maar deze wordt geleidelijk afgebouwd naarmate het energiebeleid verder wordt uitgerold.
Gevolgen voor bedrijven en de bouwsector
Ook voor bedrijven, en in het bijzonder voor de bouw- en renovatiesector, zijn deze veranderingen van belang. De vermindering energiebelasting is namelijk niet alleen van toepassing op huishoudens, maar ook op bedrijven die energie gebruiken. Aangezien de energiebelasting in 2026 verlaagd wordt, kunnen bedrijven met een hoge elektriciteitsbehoefte (zoals energiebedrijven of productiebedrijven) profiteren van deze maatregel.
Tegelijkertijd is het van belang om te weten dat ook bedrijven in de bouwsector hun energiekosten zullen zien stijgen of dalen, afhankelijk van het type energie dat wordt gebruikt. Voor bedrijven die investeren in duurzame energieopwekking of -besparing kunnen de huidige subsidievoorwaarden een aanzet geven om hun energieverbruik te verduurzamen.
De Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE)
De ISDE is een regeling die bedoeld is om huishoudens en bedrijven te stimuleren tot investeringen in duurzame energieopwekking en energiebesparing. In 2026 blijft deze subsidie geldig, maar wordt het budget iets verlaagd. In de voorjaarsnota was het budget voor 2026 511 miljoen euro, maar in de miljoenennota van 2025 is dit aangepast naar 509 miljoen euro.
Hoewel het budget iets lager is, is de ISDE nog steeds een belangrijke regeling voor de energietransitie. In 2025 was al 285 miljoen euro van de 550 miljoen euro die voor 2050 waren gereserveerd, geclaimd. Dit betekent dat er nog ruimte is voor investeringen in 2026 en de komende jaren.
Aanpassingen in de ISDE-regeling
Het kabinet wil de ISDE-regeling bekender maken, zodat meer huishoudens en bedrijven kunnen profiteren van de subsidie. Daarnaast wordt de regeling vanaf 2027 aangescherpt, wat betekent dat de doelstellingen voor verduurzaming duidelijker en strenger worden.
Een belangrijke aanpassing in 2026 is de toegang tot subsidie voor energiezuinige ventilatie. Deze maatregel is nu expliciet toegevoegd aan de lijst van subsidiebeleidsmaatregelen, wat betekent dat huishoudens en bedrijven die investeren in energiezuinige ventilatiesystemen recht hebben op subsidie.
Deze aanpassing is gericht op het verbeteren van de energieprestatie van gebouwen, vooral in de woningbouwsector. Energiezuinige ventilatie helpt bij het verbeteren van de luchtkwaliteit in huizen en kantoren, terwijl het ook bijdraagt aan een lager energieverbruik.
Gevolgen voor de bouw- en renovatiesector
Voor professionals in de bouw- en renovatiesector is de ISDE een belangrijke stimulans om te investeren in duurzame oplossingen. Aangezien de regeling in 2026 nog steeds beschikbaar is, zijn er voldoende subsidies beschikbaar voor projecten die gericht zijn op verduurzaming.
Ondanks het lichte verlaging van het budget is het belangrijk om te weten dat de ISDE niet alleen subsidie biedt voor zonneweilanden en warmtepompen, maar ook voor andere maatregelen zoals isolatie, energiezuinige ventilatie en energiebesparende verlichting.
Professionals in de bouwsector kunnen deze regeling dus gebruiken om hun projecten duurzamer en energie-efficiënter te maken, terwijl ze tegelijkertijd profiteren van subsidies van de overheid.
Samenvatting van de energierekening
De energierekening bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder energiebelasting, netbeheerkosten, leveringskosten en eventuele belastingverminderingen. De energiebelasting is een verplichte heffing die door de overheid wordt ingevoerd om het energieverbruik te beperken en de overgang naar duurzame energie te stimuleren.
Opbouw van de energierekening
De energierekening van huishoudens en bedrijven bevat in 2026 de volgende onderdelen:
- Energiebelasting: Deze belasting is afhankelijk van het energieverbruik en wordt op 1 januari elk jaar vastgesteld. In 2026 is de energiebelasting op elektriciteit 11,08 eurocent per kWh en op gas 72,68 eurocent per m³.
- Netbeheerkosten: Deze kosten zijn niet afhankelijk van het energieverbruik, maar van de locatie van het onroerend goed. Deze kosten zijn vaste kosten en worden berekend op basis van het netwerkgebruik.
- Leveringskosten: Deze kosten zijn afhankelijk van het energieverbruik en worden bepaald door de leverancier.
- Belastingvermindering (tegemoetkoming): In 2026 is deze vermindering verlaagd naar 628,96 euro per huishouden. Deze vermindering wordt automatisch verrekend via de energierekening van de leverancier.
Gevolgen van de vermindering energiebelasting
De vermindering energiebelasting heeft betrekking op het verlagen van de energiekosten voor huishoudens. Deze vermindering is een tijdelijke maatregel die bedoeld is om de energiekosten voor huishoudens te verlagen. In 2026 wordt deze vermindering verlaagd naar 628,96 euro, wat betekent dat huishoudens minder terugkrijgen dan in 2025.
De vermindering geldt alleen voor huishoudens met een elektriciteitsaansluiting en verblijfsfunctie. Voor huishoudens die weinig stroom en gas verbruiken, kan de vermindering groter zijn dan het energieverbruik zelf, waardoor er sprake is van een nettoverminderde belasting.
Gebruik van groene stroom
Voor huishoudens die investeren in groene stroom, zoals zonneweilanden of windenergie, geldt de energiebelasting op het nettoverbruik. Dit betekent dat de belasting alleen van toepassing is op het energieverbruik minus de teruggeleverde stroom. Voor deze huishoudens kan het verlagen van de energiebelasting een aanzet zijn om verder te investeren in duurzame energieopwekking.
De rol van de overheid in het energiebeleid
De overheid speelt een centrale rol in het energiebeleid van Nederland. Via subsidies, belastingmaatregelen en reguleringen probeert de overheid de overgang naar duurzame energie te stimuleren. De miljoenennota van 2025 bevat een aantal kleine aanpassingen aan bestaande beleidsmaatregelen, zoals de verlaging van de energiebelasting en de vermindering van de energietegemoetkoming.
Het Startpakket Nederland van het Slot
Een belangrijk beleidspunt in de troonrede van 2025 is het Startpakket Nederland van het Slot. Dit pakket is gericht op het oplossen van het stikstofprobleem in Nederland. Het kabinet wil hiermee zorgen voor een balans tussen natuurherstel, voedselzekerheid en duurzame landbouw. Het Startpakket is ook van invloed op de bouwsector, omdat het een rol speelt in het toegang verlenen tot bouwprojecten in natuurgebieden.
De toekomst van duurzame investeringen
De energietransitie blijft een centraal thema in het energiebeleid. In de miljoenennota van 2025 wordt aangekondigd dat de regeling voor lagere energiekosten voor de industrie verlengd wordt tot 2028. Deze regeling helpt bedrijven om hun energiebehoefte verduurzamer te maken. Daarnaast wordt er een nationale investeringsinstelling opgericht die duurzame projecten kan ondersteunen.
Conclusie
De miljoenennota van Prinsjesdag 2025 bevat belangrijke aanpassingen aan het energiebeleid, met name op het gebied van energiebelastingen en de ISDE-regeling. De vermindering energiebelasting voor huishoudens wordt verlaagd naar 628,96 euro in 2026, terwijl de energiebelasting op elektriciteit verlaagd wordt en die op gas iets verhoogd wordt. De ISDE blijft een centraal instrument om verduurzaming te stimuleren, met kleine aanpassingen in het budget en de toegang tot subsidies.
Voor huiseigenaren en professionals in de bouwsector is het belangrijk om deze maatregelen goed te begrijpen, zodat ze hun energiebeleid en investeringen op basis van actuele informatie kunnen bepalen. De energietegemoetkoming, energiebelastingen en subsidies zijn van groot belang bij het verduurzamen van huizen en bedrijven.
Hoewel de veranderingen in de miljoenennota van 2025 relatief klein zijn, kunnen ze toch aanzienlijke gevolgen hebben voor huishoudens en bedrijven die afhankelijk zijn van energie. Het is daarom aan te raden om deze maatregelen nauwkeurig te bestuderen en eventueel professionele advies in te winnen bij energiebedrijven of bouwadviseurs.