Energietoeslag voor huishoudens in Nederland: 190 euro per maand in november en december 2022

In reactie op de stijgende energiekosten in 2022 heeft het Nederlandse kabinet besloten om huishoudens een tijdelijke compensatie te verstrekken. Deze compensatie bedraagt 190 euro per maand en wordt uitgekeerd in november en december 2022. Het doel is om huishoudens te ondersteunen bij de stijgende kosten van stroom en gas. In dit artikel wordt ingegaan op de uitvoering van deze energietoeslag, wie er recht op heeft, en hoe het geld uitbetaald wordt via de energieleveranciers.

Wat is de energietoeslag?

De energietoeslag is een tijdelijke maatregel genomen door de overheid om huishoudens te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. Vanaf november tot en met december 2022 ontvangen huishoudens die op 1 november en 1 december een eigen energieaansluiting hebben, een compensatie van 190 euro per maand. Het bedrag is gebaseerd op gemiddelde energieprijzen en is bedoeld om een tijdelijke verlichting te bieden bij de stijgende energiekosten in het land.

De energietoeslag is een vaste korting op de energierekening en wordt uitgekeerd of verrekend via de energieleverancier. Dit betekent dat de compensatie automatisch wordt verwerkt in de maandelijkse energierekening of dat het bedrag direct op de bankrekening wordt gestort, afhankelijk van de manier waarop de leverancier het wil uitvoeren.

Wie heeft recht op de energietoeslag?

De energietoeslag is bedoeld voor alle huishoudens in Nederland die op 1 november en 1 december 2022 een eigen aansluiting hebben bij een energieleverancier. Dit betekent dat het bedrag uitgekeerd wordt aan huishoudens die elektriciteit en of gas van een energieleverancier ontvangen. De hoogte van het inkomen of het energieverbruik speelt geen rol bij de toekenning van de compensatie.

Niet iedereen ontvangt de energietoeslag. De volgende situaties zijn een uitzondering:

Huishoudens met alleen een gasaansluiting en geen stroomaansluiting ontvangen geen energietoeslag. Deze huishoudens zijn niet ingesloten in de compensatiemaatregel.
Huishoudens die inclusief huren — dat wil zeggen dat de energiekosten zijn opgenomen in de huurprijs — ontvangen ook geen energietoeslag. In deze gevallen wordt de compensatie meestal opgenomen in de huurprijs of wordt anders geregeld.
Mensen die op één aansluiting wonen met meerdere huishoudens — bijvoorbeeld in een appartementencomplex met meerdere bewoners — ontvangen geen energietoeslag. In dergelijke gevallen wordt gekeken naar een alternatieve vorm van compensatie.

Daarnaast is er een aparte maatregel voor huishoudens met een laag inkomen: de energietoeslag, ook wel bekend als de energiebonus. Deze toeslag is uitgekeerd aan mensen die in het kader van het sociaal woonbeleid in aanmerking komen. De energietoeslag is een eenmalige uitkering van 1.300 euro per huishouden, terwijl de energietoeslag voor iedereen (190 euro per maand) uitgekeerd wordt aan bijna alle huishoudens.

Hoe wordt de energietoeslag uitgekeerd?

De uitbetaling van de energietoeslag varieert per energieleverancier. De manier waarop het bedrag uitbetaald wordt, is afhankelijk van de interne procedures van de leverancier en de manier waarop de klant reeds betaalt voor energie. De volgende manieren zijn mogelijk:

Directe uitbetaling op de bankrekening: Sommige energieleveranciers, zoals Vattenfall en Eneco, storten het bedrag van 190 euro direct op de bankrekening van de klant. Dit gebeurt meestal in november en december. Voor Vattenfall is dit bijvoorbeeld op de 24e en 26e van de maand.
Verrekening met de maandafrekening: Andere energieleveranciers, zoals Essent, verrekenen de energietoeslag met de maandelijkse energierekening. Dit betekent dat het bedrag automatisch van het maandbedrag wordt afgetrokken.
Verrekening met eindafrekening: In gevallen waarin een huishouden tijdens de maand van leverancier wisselt, kan de energietoeslag worden verrekend met de eindafrekening van de vorige leverancier.
Uitbetaling bij het afsluiten van het contract: In sommige gevallen kan het bedrag van de energietoeslag worden uitbetaald bij het afsluiten van het contract met de energieleverancier.

Hoewel de energietoeslag automatisch uitbetaald wordt, is het voor klanten verstandig om te controleren of het bedrag op hun rekening terechtkomt of verrekend is. Dit is vooral belangrijk voor huishoudens die een voorschotmodel gebruiken of die meerdere energieleveranciers gebruiken voor stroom en gas.

Wat als het maandbedrag lager is dan 190 euro?

In sommige gevallen kan het maandbedrag voor energie lager zijn dan de energietoeslag van 190 euro. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een huishouden weinig energie gebruikt of wanneer de energieleverancier een lage tariefstructuur heeft. In dergelijke gevallen ontvangt het huishouden de volle 190 euro compensatie.

Als de energietoeslag verrekend wordt met de maandafrekening, kan het zijn dat het overige bedrag gedurende de maand wordt uitbetaald. Als het huishouden intussen van leverancier wisselt, kan de compensatie verrekend worden met de eindafrekening van de vorige leverancier.

Wat als je meerdere aansluitingen hebt?

Het is mogelijk dat een huishouden meerdere energieaansluitingen heeft, bijvoorbeeld voor meerdere woningen of voor een kantoorruimte. In dergelijke gevallen geldt de energietoeslag alleen voor de aansluiting die is bedoeld voor verblijf, zoals een woning. Aansluitingen voor kantoren of andere doeleinden zijn niet ingesloten in de compensatiemaatregel.

Daarom is het belangrijk om bij de energieleverancier te informeren over de aard van de aansluitingen en of het huishouden er recht op heeft om de compensatie te ontvangen. In sommige gevallen kan het nodig zijn om een klare definitie van de aansluiting te geven om te voorkomen dat het bedrag dubbel uitbetaald wordt of niet uitbetaald wordt.

Energietoeslag versus energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen

Hoewel de energietoeslag en de energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen beide bedoeld zijn om de stijgende energiekosten te ondersteunen, zijn ze twee verschillende maatregelen:

Energietoeslag (voor iedereen)	Energietoeslag (voor huishoudens met een laag inkomen)
190 euro in november en december 2022	1.300 euro eenmalig in 2022 (of 500 euro in 2022 en 800 euro in 2023)
Uitgekeerd aan bijna alle huishoudens	Uitgekeerd aan huishoudens met een laag inkomen
Uitgekeerd via energieleverancier	Uitgekeerd via de gemeente
Geen aanvraag nodig	Aanvraag nodig bij de gemeente

De energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen is bedoeld voor mensen die in het kader van het sociaal woonbeleid in aanmerking komen. De energietoeslag is een eenmalige uitkering van 1.300 euro. In 2023 kan een deel van deze toeslag (500 euro) al worden uitbetaald, terwijl het resterende deel (800 euro) in 2023 uitbetaald wordt. Het is belangrijk om te weten dat deze toeslag alleen beschikbaar is voor mensen met een laag inkomen en dat het niet verrekent kan worden met andere toeslagen of uitkeringen.

Donatie van de energietoeslag

Ondanks dat de energietoeslag automatisch uitbetaald wordt, is het mogelijk dat huishoudens het bedrag willen doneren. In sommige gevallen wordt dit zelfs aangemoedigd door energieleveranciers. Bijvoorbeeld Vandebron heeft aangeraden om het bedrag van 190 euro te doneren aan het Kansfonds, het Armoedefonds of de Voedselbank. In korte tijd zijn al 72.000 euro aan donaties binnen gekomen via deze actie.

Het Kansfonds heeft zelfs een specifieke campagne opgezet om mensen te informeren over de mogelijkheid om het bedrag te doneren. Veel mensen doneren het volledige bedrag van 190 euro of zelfs het dubbele bedrag van 380 euro. Het Armoedefonds en de Voedselbank hebben ook al tientallen donaties ontvangen. Het Armoedefonds vindt het echter "vooringenomen" om expliciet een oproep tot donatie te doen.

Conclusie

De energietoeslag van 190 euro per maand in november en december 2022 is een tijdelijke maatregel genomen door de overheid om huishoudens te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. Het bedrag wordt uitgekeerd aan bijna alle huishoudens die op 1 november en 1 december een eigen energieaansluiting hebben. De manier waarop het bedrag uitbetaald wordt, varieert per energieleverancier en kan bijvoorbeeld direct op de bankrekening worden gestort of verrekend worden met de maandafrekening.

Het is belangrijk om te weten dat niet iedereen de energietoeslag ontvangt. Huishoudens met alleen een gasaansluiting, huishoudens die inclusief huren, en huishoudens met meerdere aansluitingen zijn uitzonderingen. In deze gevallen wordt gekeken naar alternatieve vormen van compensatie.

Daarnaast is er nog een aparte energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen. Deze toeslag is uitgekeerd als een eenmalige uitkering van 1.300 euro en is alleen beschikbaar voor mensen die in het kader van het sociaal woonbeleid in aanmerking komen. Het is belangrijk om te onthouden dat deze toeslag niet verrekent kan worden met andere toeslagen of uitkeringen.

In sommige gevallen wordt het bedrag van de energietoeslag gedoneerd aan goede doelen. Energieleveranciers zoals Vandebron hebben hier expliciet een oproep voor gedaan. In korte tijd zijn al tientallen donaties binnen gekomen, waardoor het bedrag van 190 euro voor veel huishoudens al een positieve impact heeft gehad op goede doelen en hulporganisaties.