Energiebelasting is een onderdeel van de energierekening dat aanzienlijk invloed heeft op de totale kosten van stroom en gas. In Nederland wordt energiebelasting door de overheid vastgesteld en betaalt iedere consument deze heffing per verbruikte kilowattuur (kWh) stroom en per kubieke meter (m³) gas. Deze belasting is ontworpen om energiegebruik te beïnvloeden en mensen aan te zetten tot zuinig en efficiënter energiegebruik. In dit artikel geven we een overzicht van de energiebelasting in 2025 en 2026, de verminderingen en de impact van de btw op energie. Bovendien leggen we uit hoe deze belasting wordt berekend en wat dit betekent voor gemiddelde huishoudens.
Wat is energiebelasting?
Energiebelasting is een overheidsheffing die wordt opgelegd op het verbruik van elektriciteit en aardgas. Deze belasting is onderdeel van de energierekening en wordt per verbruikseenheid berekend. De energiebelasting wordt door de overheid vastgesteld en is gelijk voor alle energieleveranciers. De doelstelling achter deze heffing is om energiegebruik te beïnvloeden en huishoudens en bedrijven aan te zetten tot zuiniger en efficiënter omgaan met energie. Hoe hoger de energiebelasting, hoe duurder energie wordt, en hoe groter de kans dat consumenten hun verbruik beperken.
In Nederland is energiebelasting een van de grootste onderdelen van de energierekening. Samen met andere overheidsheffingen zoals de Opslag Duurzame Energie (ODE) en de btw, vormt de energiebelasting een belangrijk deel van de totale kosten van stroom en gas. Sinds 1 januari 2023 is de ODE samengevoegd met de algemene energiebelasting, wat heeft geleid tot een stijging van het totale belastingtarief op gas en stroom. In 2025 en 2026 zijn er veranderingen opgetreden in de energiebelastingtarieven, die van invloed zijn op de totale energiekosten van gemiddelde huishoudens.
Energiebelasting in 2025: Tarieven en vermindering
In 2025 zijn de energiebelastingtarieven verlaagd in vergelijking met 2024. Voor stroom daalde de energiebelasting van € 0,13165 per kWh naar € 0,12286 per kWh. Voor gas daalde de energiebelasting van € 0,70544 per m³ naar € 0,69957 per m³. Deze verlaging betekent dat gemiddelde huishoudens in 2025 iets minder energiebelasting betalen dan in 2024.
Daarnaast is er in 2025 ook een vermindering van de energiebelasting, die consumenten terugkrijgen van de overheid. Deze vermindering bedraagt in 2025 € 635,19 per jaar, wat iets hoger is dan het bedrag in 2024 (€ 631,39). Deze vermindering wordt verrekend op de energierekening door de energieleverancier en heeft tot gevolg dat het netto bedrag aan energiebelasting dat consumenten moeten betalen, lager is dan het bruto bedrag.
Voorbeeldberekening energiebelasting in 2025
Om het effect van de energiebelasting in 2025 te illustreren, nemen we een gemiddeld huishouden als voorbeeld. Stel dat een huishouden 2.420 kWh stroom en 1.020 m³ gas verbruikt in een jaar. De energiebelasting in 2025 is:
- Stroom: 2.420 kWh x € 0,12286 = € 297,41
- Gas: 1.020 m³ x € 0,69957 = € 713,56
Totaal energiebelasting: € 297,41 + € 713,56 = € 1.010,97
Daarbij komt de vermindering van € 635,19, zodat het netto bedrag aan energiebelasting dat wordt betaald:
- € 1.010,97 – € 635,19 = € 375,78
Tevens moet er 21% btw worden betaald over de energiebelasting. De btw wordt berekend op het totale bedrag van energiebelasting en netbeheerkosten, vóór aftrek van de vermindering. Dit betekent dat het totale bedrag aan energiebelasting, inclusief btw, hoger is dan het netto bedrag dat daadwerkelijk wordt betaald.
Energiebelasting in 2026: Tarieven en vermindering
In 2026 zijn de energiebelastingtarieven verder verlaagd. De energiebelasting op stroom bedraagt € 0,11085 per kWh en de energiebelasting op gas bedraagt € 0,72680 per m³. In vergelijking met 2025 is er dus nog een lichte daling van de energiebelasting op stroom, terwijl de energiebelasting op gas iets is gestegen.
De vermindering van energiebelasting in 2026 bedraagt € 628,96 per jaar. Dit is iets lager dan in 2025, maar de totale vermindering in combinatie met de verlaging van de energiebelastingtarieven betekent dat gemiddelde huishoudens in 2026 iets minder energiebelasting betalen dan in 2025.
Voorbeeldberekening energiebelasting in 2026
Voor 2026 nemen we opnieuw hetzelfde voorbeeld van een huishouden dat 2.420 kWh stroom en 1.020 m³ gas verbruikt. De energiebelasting in 2026 is:
- Stroom: 2.420 kWh x € 0,11085 = € 268,26
- Gas: 1.020 m³ x € 0,72680 = € 741,34
Totaal energiebelasting: € 268,26 + € 741,34 = € 1.009,60
Daarbij komt de vermindering van € 628,96, zodat het netto bedrag aan energiebelasting dat wordt betaald:
- € 1.009,60 – € 628,96 = € 380,64
Tevens moet er weer 21% btw worden betaald over de energiebelasting, wat het totale bedrag aan energiebelasting, inclusief btw, verder verhoogt.
Btw op energie: Wat betekent dit?
De btw op energie wordt berekend over alle onderdelen van de energierekening, inclusief het energieverbruik, de netbeheerkosten en de energiebelasting zelf. In Nederland is de btw-tarief op energie 21%, tenzij er uitzonderingen zijn.
Een belangrijk punt is dat de btw wordt berekend vóór het aftrekken van de vermindering energiebelasting. Dit betekent dat het totale bedrag aan energiebelasting, inclusief btw, hoger is dan het netto bedrag dat daadwerkelijk wordt betaald. Dit heeft invloed op de totale energiekosten van huishoudens en is iets waar consumenten rekening mee moeten houden bij het maken van energieplanningen.
Vanaf 1 juli 2022 is er evenwel een tijdelijke verlaging van de btw op energie van 21% naar 9%. Deze verlaging geldt voor de verbruiksperiode 1 juli 2022 t/m 31 december 2022 en is bedoeld om de impact van stijgende energieprijzen op consumenten te dempen. Deze maatregel heeft een directe invloed op de totale energiekosten, omdat de btw over een kleinere hoeveelheid moet worden berekend.
Energiebelasting en het energiecontract
De keuze voor een energiecontract heeft invloed op hoe energiebelasting en btw worden verrekend. Consumenten kunnen kiezen voor verschillende contracten, zoals vaste prijs, variabele prijs, dynamisch of hybride. Het effect van energiebelasting en btw is afhankelijk van het contracttype en de wijze waarop de energieleverancier het termijnbedrag aanpast.
Voor consumenten met een variabel contract wordt de btw-verlaging automatisch verrekend in het termijnbedrag per 1 juli. Voor consumenten met een vaste prijscontract kan het verloop van de btw-verlaging variëren per leverancier. In dit geval is het belangrijk om contact op te nemen met de energieleverancier om te weten te komen wat het effect is van de btw-verlaging op het termijnbedrag.
Energiebelasting in de praktijk: Wat betekent dit voor het dagelijks verbruik?
Energiebelasting heeft een directe impact op de totale kosten van stroom en gas en kan dus van invloed zijn op het dagelijks verbruik van huishoudens. Door de verlaging van de energiebelasting in 2025 en 2026 is er een licht positief effect op de energiekosten, maar dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door de btw die over de energiebelasting wordt berekend.
Consumenten kunnen hun energiekosten verder beïnvloeden door hun verbruik te monitoren en waar mogelijk te beperken. Door het gebruik van energiezuinige apparaten en het optimaliseren van het verbruik van stroom en gas, is het mogelijk om de impact van energiebelasting verder te beperken. Bovendien is het belangrijk om jaarlijks te controleren of het termijnbedrag nog toereikend is, aangezien de energiebelastingtarieven jaarlijks kunnen veranderen.
Conclusie
Energiebelasting is een belangrijk onderdeel van de energierekening en heeft aanzienlijke invloed op de totale energiekosten van huishoudens. In 2025 en 2026 zijn er veranderingen opgetreden in de energiebelastingtarieven, die van invloed zijn op het netto bedrag dat consumenten aan energiebelasting moeten betalen. Daarnaast speelt de btw een rol bij het berekenen van de totale energiekosten, omdat deze wordt berekend over alle onderdelen van de energierekening, inclusief de energiebelasting zelf.
Door het kiezen van het juiste energiecontract en het monitoren van het verbruik, kunnen consumenten hun energiekosten verder beïnvloeden. Het is belangrijk om jaarlijks te controleren of het termijnbedrag nog toereikend is en om eventuele wijzigingen in de energiebelasting en btw te overwegen bij het bepalen van het energiebudget. Door deze factoren goed te begrijpen en te beheren, kunnen huishoudens hun energiekosten verder beheersen en hun verbruik zuiniger maken.