Blokverwarming en energietoeslagen: Een complexe situatie met tegemoetkomsten

Inleiding

Bij woningen met blokverwarming of blokaansluiting is het energieverbruik vaak collectief gereguleerd, wat impliceert dat individueel meteren van gas en elektriciteit niet altijd mogelijk is. Hierdoor ontstaan complexe situaties bij het vaststellen van energiekosten en de daaraan gekoppelde tegemoetkomingen. De overheid heeft verschillende regelingen opgesteld om bewoners met blokverwarming te ondersteunen bij de stijgende energiekosten, zoals de Tijdelijke Tegemoetkoming Blokaansluitingen (TTB) en het Tijdelijk Noodfonds Energie. Deze regelingen zijn vanwege het complexe karakter van blokverwarming echter lastig in te richten en voelen veel bewoners als lastig en ondoorzichtig.

In dit artikel geven we een overzicht van de huidige situatie, de beschikbare tegemoetkomingen, en de praktische stappen die bewoners en woningcorporaties kunnen ondernemen. De informatie is gebaseerd op openbare bronnen en richt zich voornamelijk op bewoners van appartementen of woningen met collectieve aansluiting voor warmte en elektriciteit.

Wat is blokverwarming en hoe werkt het?

Blokverwarming betekent dat een groep woningen gecombineerd wordt gevoed met warmte en soms elektriciteit uit één centrale bron, zoals een kavelverwarmingsinstallatie of een stadsverwarmingssysteem. De energie wordt hierbij niet per woning apart gemeten, maar gedeeld over de woningen op basis van een bepaalde verdeelsleutel, zoals oppervlakte of aantal bewoners.

Deze vorm van verwarming is vaak gebruikelijk in appartementencomplexen en woningbouwcorporaties. Het heeft als voordeel dat het energieverbruik centraal beheerd kan worden en dat bewoners niet per woning een aparte aansluiting nodig hebben. Daarentegen maakt het het vaststellen van individuele energiekosten lastig, vooral wanneer de overheid tegemoetkomsten wil verstrekken op basis van verbruik.

De regeling Tijdelijke Tegemoetkoming Blokaansluitingen (TTB)

De TTB is een regeling die bedoeld is om bewoners met blokaansluiting te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. Aangezien de energietarieven onder een prijsplafond zijn gehouden voor een groot deel van de bevolking, geldt dit plafond niet voor huishoudens met blokverwarming of blokaansluiting. Hierdoor lopen deze bewoners risico op hogere energiekosten en is een tegemoetkoming nodig.

De TTB is een subsidie die door de Belastingdienst wordt uitbetaald aan de contracthouder — dit kan een woningcorporatie, huurder, of VvE zijn. De subsidie wordt vervolgens verrekend in de servicekosten of huurprijs van de bewoner.

Forfaitaire bedragen voor TTB

De TTB is opgebouwd uit forfaitaire bedragen per wooneenheid en per energiesoort. Deze bedragen zijn niet afhankelijk van het individuele verbruik, omdat bij blokaansluiting dit vaak niet gemeten kan worden. De bedragen zijn voorlopig vastgesteld, aangezien de regeling nog niet volledig is doorgevoerd. De minister van Energie en Klimaat heeft in januari 2023 een minimumbedrag aangekondigd voor de eerste en tweede helft van 2023:

Zelfstandige wooneenheden met blokaansluiting voor gas: € 786,45
Zelfstandige wooneenheden met blokaansluiting voor elektriciteit: € 351,13
Onzelfstandige wooneenheden met blokaansluiting voor gas: € 329,28
Onzelfstandige wooneenheden met blokaansluiting voor elektriciteit: € 147,63

Daarnaast zijn er aanvullende compensaties voor de maanden november en december 2022. De regering heeft vastgesteld dat bewoners die in die maanden geen individuele elektriciteitsaansluiting hadden, automatisch 190 euro per maand ontvangen. Dit is al verwerkt in de bovengenoemde bedragen.

Aanvraagproces voor de TTB

De contracthouder is verantwoordelijk voor het aanvragen van de TTB via de Belastingdienst. Voor woningcorporaties zoals Laurentius is dit proces al ingezet, en is de tegemoetkoming verrekend in de servicekosten. Voor particuliere VvE’s en individuele huurders kan het noodzakelijk zijn om zelf actie te ondernemen, afhankelijk van het type aansluiting en het voorschot.

De tegemoetkoming voor de tweede helft van 2023 wordt eind juni bepaald. Dit bedrag is afhankelijk van het gemiddelde tarief voor kleinverbruikers in juli 2023. De exacte uitkomst is daarom nog onzeker, maar de overheid zorgt ervoor dat de tegemoetkoming verwerkt wordt in de huur of servicekosten van de bewoners.

Voor- en nadelen van de TTB

Voordelen: - De tegemoetkoming is vooraf vastgesteld op basis van gemiddelde verbruikscijfers. - Bewoners hoeven geen individuele meter te hebben voor het recht op compensatie. - Het verlicht de financiële druk op bewoners met collectieve aansluiting.

Nadelen: - Niet iedereen krijgt dezelfde tegemoetkoming; het varieert per wooneenheid. - Het aanvraagproces is complex en kan moeilijk te begrijpen zijn voor bewoners. - Bewoners die verhuizen kunnen hun aandeel niet ontvangen, omdat het bedrag automatisch wordt toegewezen aan de huidige bewoner van het adres.

Het Tijdelijk Noodfonds Energie

Naast de TTB bestaat er ook het Tijdelijk Noodfonds Energie, dat gericht is op huishoudens waarvan de energierekening een aanzienlijk deel van het inkomen uitmaakt. Dit fonds is bedoeld voor bewoners die geen gebruik maken van een individuele aansluiting, maar bijvoorbeeld via huur of servicekosten hun energie betalen — zoals bij blokverwarming.

Wie past bij het Noodfonds Energie?

De volgende voorwaarden gelden:

Het bruto-inkomen van het huishouden mag niet hoger zijn dan 200% van het sociaal minimum (€ 3.400 voor alleenstaanden en € 4.740 voor samenwonenden).
De energiekosten mogen niet meer dan 8% (bij inkomens tot 130% van het sociaal minimum) of 10% (bij inkomens tussen 130% en 200%) van het bruto-inkomen bedragen.
Bewoners kunnen zelf een energiecontract hebben of via huur of servicekosten betalen (zoals bij blokverwarming).

Hoe werkt de aanvraag?

Aanvragen kunnen worden ingediend via de officiële website of via de Noodfonds Energie-app. Familia, vrienden of hulpverleners kunnen ook een aanvraag indienen met machtiging. Voor bewoners met blokverwarming is het proces iets aangepast, omdat zij geen individuele meter hebben. In plaats daarvan kunnen ze een bewijsstuk van hun gemiddelde energiekosten gebruiken voor de aanvraag.

Het Noodfonds betaalt het deel van de energierekening dat boven de genoemde percentages uitkomt. Het fonds ondersteunt bewoners die financieel in de problemen zijn geraakt vanwege de stijgende energiekosten.

Praktijkvoorbeelden en ervaringen

Vervelende situaties bij blokverwarming

Een voorbeeld uit de praktijk: woningen met blokverwarming waarbij bewoners geen individuele elektriciteitsaansluiting hebben, hebben in november en december 2022 geen compensatie ontvangen. Deze compensatie (190 euro per maand) is al verwerkt in de tegemoetkomingen voor 2023, maar bewoners die inmiddels zijn verhuisd, zien het bedrag niet op hun account. De regering stelt duidelijk dat het onhaalbaar is om dit bedrag aan voormalige bewoners uit te betalen, omdat de overdracht van woningen altijd de kostenverdeling omvat.

Hoe woningcorporaties omgaan met de tegemoetkomingen

Woningcorporaties zoals Eigen Haard en Laurentius spelen een belangrijke rol bij het verwerken van tegemoetkomingen. Bij Eigen Haard zijn huurders in januari al snel in de problemen geraakt door de stijging van voorschotten van 80 euro naar 200 euro. Hierdoor werden er 1.000 maatwerkverzoeken ingediend voor verlaging van het voorschotbedrag.

Hoewel de corporatie in januari een tijdelijke verlaging heeft ingevoerd, zijn sommige huurders toch bang dat ze in de toekomst in de problemen zullen raken. Daarom wordt aangeraden om het voorschot weer iets verhogen, al is dit extra werk voor de administratie.

Laurentius heeft duidelijk gemaakt dat de tegemoetkoming voor blokverwarming al is aangevraagd en dat de Belastingdienst de aanvraag in behandeling heeft. De woningcorporatie heeft ook direct een brief gestuurd naar bewoners met blokverwarming, waarin ze de situatie en de regeling uitlegden.

Wat kun je als bewoner doen?

1. Controleer je situatie

Als je woont in een woning met blokverwarming, controleer dan of je contracthouder (woningcorporatie of VvE) de tegemoetkoming al heeft aangevraagd. De overheid heeft duidelijk gemaakt dat dit de verantwoordelijkheid van de contracthouder is, maar het is slim om dit te bevestigen.

2. Begrijp hoe de tegemoetkoming wordt verdeeld

De tegemoetkoming wordt verdeeld onder bewoners via een verdeelsleutel. Dit kan zijn op basis van oppervlakte, aantal bewoners of andere factoren. Het is belangrijk om te weten hoe dit in jouw geval werkt, omdat het bepaalt hoeveel je uiteindelijk ontvangt.

3. Overweeg een aanvraag voor het Noodfonds Energie

Als je vreest dat je energierekening een te groot deel van je inkomen opneemt, kun je overwegen om een aanvraag in te dienen voor het Tijdelijk Noodfonds Energie. De regeling is bedoeld om bewoners met financiële problemen te ondersteunen en is toegankelijk via de website of app.

4. Verwerk de tegemoetkoming in je budget

De tegemoetkomingen worden vaak verrekend in de huur of servicekosten. Dit betekent dat je het bedrag niet als losse uitkering ontvangt. Controleer of je contracthouder de tegemoetkoming correct heeft verwerkt in je huur of servicekosten.

5. Zorg voor financiële reserve

Aangezien de tegemoetkomingen tijdelijk van aard zijn en het onzeker is of ze volledig de stijgende energiekosten dekken, is het verstandig om een financiële reserve in te richten. Denk aan een noodgevallenfonds of het opstellen van een budgetplan.

Conclusie

Bewoners met blokverwarming of blokaansluiting staan voor complexe situaties bij het vaststellen van energiekosten en de beschikbare tegemoetkomingen. De Tijdelijke Tegemoetkoming Blokaansluitingen (TTB) en het Tijdelijk Noodfonds Energie zijn bedoeld om bewoners te ondersteunen, maar het aanvraagproces is lastig en soms ondoorzichtig. Bewoners moeten actief zijn om ervoor te zorgen dat ze de tegemoetkomingen correct ontvangen en dat de regelingen correct worden toegepast.

Voor woningcorporaties, VvE’s en huurders is het belangrijk om nauwkeurig te informeren over de regelingen en eventueel de aanvraagprocedures in te richten. De overheid zorgt ervoor dat de tegemoetkomingen verwerkt worden in servicekosten of huurprijs, maar het is goed om te controleren of dit in jouw geval correct is verwerkt.

De situatie met blokverwarming en energietegemoetkomingen blijft dynamisch, en het is verstandig om regelmatig de officiële websites van de overheid en de contracthouder te raadplegen voor de nieuwste informatie.