Inleiding
In Delft zijn verschillende regelingen in werking geweest en zijn er momenteel regelingen actief gericht op het ondersteunen van inwoners met een laag inkomen, met name in verband met zorgkosten en andere financiële tegemoetkomingen. Een van de bekendere regelingen is de AV-Delft, een regeling gericht op het vergoeden van medische kosten voor inwoners met een laag inkomen. Hoewel de AV-Delft niet direct gericht is op energieondersteuning, biedt ze een interessant voorbeeld van hoe lokale overheden financiële ondersteuning kunnen bieden aan kwetsbare huishoudens. Ook zijn er recente aankondigingen gedaan in verband met een tegemoetkoming voor huishoudens die door de huidige regels in het nadeel worden gesteld.
In dit artikel wordt ingegaan op de AV-Delft, de doelgroepen die deze regeling bereikte, de voorwaarden voor deelname en de wijze van uitvoering. Bovendien wordt een korte beschrijving gegeven van de recente aankondiging van een tegemoetkoming voor huishoudens in Delft en andere gemeenten in Nederland. De nadruk ligt op de toepassing van deze regelingen en hun invloed op de financiële situatie van huishoudens met lage inkomens.
AV-Delft: Financiële ondersteuning voor zorgkosten
Wat is de AV-Delft?
De AV-Delft is een lokale regeling van de gemeente Delft gericht op het ondersteunen van inwoners met een laag inkomen bij de aankoop van een aanvullende zorgverzekering. Deze regeling was geldig van 1 januari 2015 tot 9 mei 2019 en is vervolgens ingetrokken. Het doel van de AV-Delft was om huishoudens met lage inkomens de mogelijkheid te bieden om op eenvoudige wijze bij te dragen aan de kosten van hun aanvullende zorgverzekering, zodat zij in aanmerking komen voor de zorgverzekering die door de wet wordt verplicht gemaakt.
De AV-Delft was een vorm van "bijzondere bijstand" en werd beschouwd als een instrument voor het verlenen van medische ondersteuning. De regeling was gebaseerd op de Participatiewet zoals deze per 1 januari 2015 gold en was bedoeld om snelle en eenvoudige toegang te bieden tot een aanvullende zorgverzekering voor mensen met een beperkt inkomen.
Deelname aan de AV-Delft
Deelname aan de AV-Delft was mogelijk voor inwoners van Delft met een laag inkomen, gedefinieerd als een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm die voor de deelnemer of het gezin van toepassing was. Een uitzondering gold voor alleenstaande of alleenstaande ouders die deel uitmaakten van een meerpersoonshuishouden waarop de kostendelersnorm van toepassing was. In dat geval gold als inkomensnorm 130% van de bijstandsnorm voor de alleenstaande of alleenstaande ouder, ongeacht of er een ander meerderjarig persoon woonachtig was in het huishouden.
Een belangrijk aspect van de regeling was dat er geen toetsing plaatsvond op het eventueel aanwezige vermogen van de deelnemer. Dit betekende dat huishoudens die al enig vermogen bezaten, maar toch voldeden aan de inkomensnorm, in aanmerking konden komen voor deelname.
Iedere inwoner van Delft die aan de voorwaarden voldoet kon een aanvraag indienen. Deelname aan de AV-Delft gold in principe voor het gehele jaar, ook als er tijdens het jaar een inkomensstijging was, bijvoorbeeld door het aanvaarden van werk. In gevallen waarin de inkomensgegevens van de deelnemer bekend waren, werd de deelname jaarlijks verlengd, tenzij de deelnemer aangeeft af te zien van verdere deelname. Bij onbekende inkomensgegevens had de inwoner jaarlijks de mogelijkheid om een aanvraag voor deelname in te dienen.
Uitvoering en deelnamevoorwaarden
De AV-Delft was een regeling die voornamelijk gericht was op het ondersteunen van het aangaan van een aanvullende zorgverzekering. De deelnemers hadden de keuze om een basisverzekering af te sluiten bij DSW of bij Zilveren Kruis Achmea of VGZ. De aanvullende verzekering moest overeenkomen met de door de gemeente Delft afgesproken voorwaarden. De zorgverzekeraars verstrekkende de deelname waren vastgesteld in een overeenkomst met drie verschillende zorgverzekeraars.
De deelnemers kregen jaarlijks een overzicht van de kosten die zij hadden gemaakt, zoals deze werden verstrekt door de zorgverzekeraars. Dit overzicht was bedoeld als een transparantieinstrument, zodat de deelnemers konden zien welke kosten werden ondersteund en welke niet.
Beleidsregel en einddatum
De AV-Delft werd omgezet in een beleidsregel, die is geciteerd als "Beleidsregel AV-Delft". De regeling werd ingevoerd op 1 april 2015, maar had terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2015. De regeling was van kracht tot 9 mei 2019 en verviel daarna. Dit betekent dat inwoners die in 2019 hun deelname aan de AV-Delft wilden behouden, op zoek moesten naar alternatieve vormen van ondersteuning.
Tegemoetkoming voor huishoudens met lage inkomens in Nederland
Aanvullende tegemoetkoming voor kwetsbare huishoudens
In december 2024 kondigde de Nederlandse overheid aan dat een tegemoetkoming zou worden verleend aan huishoudens waarbij één partner een uitkering van UWV ontvangt en de andere partner weinig of geen inkomen heeft. Deze regeling is bedoeld om huishoudens die in het nadeel komen door huidige regels, te ondersteunen. Het probleem dat deze huishoudens tegenkomen is dat ze door verschillende overheidsregelingen die tegen elkaar werken, minder toeslagen ontvangen dan vergelijkbare huishoudens waarin beide partners een bijstandsuitkering krijgen.
Om deze situatie te verbeteren, heeft de overheid besloten om een tegemoetkoming van €1000 uit te keren voor 2025. Deze tegemoetkoming is zo bepaald dat het naar verwachting toereikend is voor meer dan 95% van de geraakte huishoudens. De hoogte van de tegemoetkoming wordt jaarlijks vastgesteld, zodat de regeling zich kan aanpassen aan veranderingen in de economische situatie.
Toepassing in Delft
Hoewel de tegemoetkoming een landelijke regeling is, heeft Delft als gemeente een rol gespeeld in het ontwikkelen van lokale regelingen voor huishoudens met lage inkomens, zoals de AV-Delft. Hoewel de AV-Delft niet direct gericht was op energiekosten of woningbouw, toont de regeling aan dat lokale overheden een cruciale rol kunnen spelen in het ondersteunen van kwetsbare huishoudens.
De tegemoetkoming van €1000 voor huishoudens met een partner die een uitkering van UWV ontvangt en een partner met weinig of geen inkomen kan worden gezien als een directe toepassing van de leringen uit lokale regelingen zoals de AV-Delft. De regeling is bedoeld om het financiële evenwicht in huishoudens te verbeteren en zo de leefbaarheid in gemeenschappen zoals Delft te bevorderen.
Invloed op woningbouw en woningbeleid
Hoewel de tegemoetkoming en de AV-Delft niet direct gericht zijn op woningbouw of energieondersteuning, hebben dergelijke regelingen indirect invloed op de woningbouwsector. Huishoudens met een stabielere financiële situatie zijn beter in staat om investeringen in woningverbetering of energieopwekking te doen. Dit kan leiden tot een toename in de vraag naar duurzame woningbouwprojecten of energiezuinige renovaties.
Bovendien kunnen dergelijke regelingen helpen om de financiële druk op kwetsbare huishoudens te verminderen, wat bijdraagt aan een betere woningstabiliteit en minder verhuizen. In de context van woningbouw is stabiliteit belangrijk, omdat verhuizen vaak gepaard gaat met extra kosten en risico’s op woningongelijkheid.
Toekomstperspectief en evaluatie
De AV-Delft en de recente tegemoetkoming voor kwetsbare huishoudens tonen aan dat zowel lokale als nationale overheden een belangrijke rol kunnen spelen in het ondersteunen van inwoners met lage inkomens. De evaluatie van dergelijke regelingen is essentieel om ervoor te zorgen dat ze effectief zijn en dat ze hun doelgroep werkelijk bereiken.
De AV-Delft was een regeling die effectief was tijdens haar bestaansduur, maar is vervallen in 2019. Het is niet duidelijk of een vergelijkbare regeling opnieuw wordt ingevoerd of hoe lokale gemeenten in de toekomst financiële ondersteuning zullen bieden aan inwoners met lage inkomens. Wat wel duidelijk is, is dat regelingen zoals de tegemoetkoming van €1000 voor huishoudens met lage inkomens een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid van gemeenschappen zoals Delft.
Conclusie
Regelingen gericht op het ondersteunen van huishoudens met lage inkomens, zoals de AV-Delft en de recente tegemoetkoming voor kwetsbare huishoudens in Nederland, tonen aan dat zowel lokale als nationale overheden een cruciale rol kunnen spelen in het verlichten van financiële druk op kwetsbare inwoners. Hoewel de AV-Delft specifiek gericht was op het ondersteunen van zorgkosten, is de aanpak die deze regeling volgde, van toepassing op andere vormen van ondersteuning, zoals energiekosten of woningbouw.
De tegemoetkoming van €1000 voor huishoudens met een partner die een uitkering van UWV ontvangt en een partner met weinig of geen inkomen is een directe toepassing van de leringen uit lokale regelingen zoals de AV-Delft. Deze regeling kan bijdragen aan een betere financiële stabiliteit van huishoudens en daarmee indirect ook aan een betere woningstabiliteit en leefbaarheid van gemeenschappen.
Aangezien de AV-Delft is vervallen, is het belangrijk om te blijven letten op nieuwe regelingen die lokale gemeenten en de overheid kunnen introduceren. Door ervoor te zorgen dat kwetsbare huishoudens toegang hebben tot voldoende ondersteuning, kan de woningbouwsector bijdragen aan een duurzame en inclusieve leefomgeving in gemeenschappen zoals Delft.