Uitbetaling van energietoeslagen in Amsterdam: Hulp voor huishoudens met een laag inkomen

In tijden van hoge energiekosten en steeds grotere financiële druk op huishoudens, biedt de gemeente Amsterdam diverse steunmaatregelen voor burgers met een laag inkomen. Deze uitbetalingen en toeslagen zijn bedoeld om het onbetaalbaar worden van energierekeningen te voorkomen en de bestaanszekerheid van burgers te waarborgen. In dit artikel wordt ingegaan op de huidige situatie rondom energietoeslagen in Amsterdam, met een nadruk op de uitbetalingen in het kader van het tijdelijke noodfonds en de Individuele Inkomenstoeslag (IIT). Ook wordt ingegaan op mogelijke maatregelen om energiekosten verder te verlagen, zoals het aanbrengen van isolatiemaatregelen in woningen.

De huidige context: Energiekosten en financiële druk

De afgelopen jaren zijn de energiekosten in Nederland aanzienlijk gestegen, met name vanwege de impact van de oorlog in Europa en de mondiale energiecrisis. Dit heeft geleid tot een toenemende druk op huishoudens, met name diegenen met een laag inkomen. De gemeente Amsterdam heeft daarom verschillende maatregelen genomen om deze groepen te ondersteunen. Deze maatregelen zijn onderdeel van bredere inspanningen om de koopkracht te verbeteren en te zorgen voor een zekere mate van bestaanszekerheid.

In dit kader zijn er specifieke programma’s opgestart die energietoeslagen uitbetalen aan huishoudens die in de situatie verkeren van een onbetaalbare energierekening. Deze programma’s zijn vaak tijdelijk van aard, maar bieden toch een belangrijke ondersteuning voor mensen die moeite hebben om hun energiekosten te dekken.

Individuele Inkomenstoeslag (IIT): Dubbele uitbetaling in 2023

Een van de belangrijkste maatregelen is de verdubbeling van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT) voor burgers in Amsterdam die sinds drie jaar of langer met een laag inkomen leven en geen directe verbetering van hun situatie voorzien. Deze toeslag is bedoeld om het financiële evenwicht van deze mensen te ondersteunen in tijden van hoge leefkosten.

In 2023 is besloten om de uitbetaling van deze toeslag tijdelijk te verdubbelen. Voor alleenstaanden of alleenstaande ouders is dit betekend dat het bedrag is verdubbeld van 85 euro naar 170 euro. Voor huishoudens waarin twee personen wonen, is de uitbetaling verdubbeld van 170 euro naar 340 euro. Deze uitbetaling is in december van 2023 gedaan aan ongeveer 28.000 Amsterdammers.

De verdubbeling van de IIT is bedoeld om te reageren op de toegenomen kosten van energie, voeding en andere basisbehoeften. Aangezien veel landelijke maatregelen pas in 2024 ingaan, wil de gemeente Amsterdam dit jaar alvast extra steun bieden. Deze maatregel is eenmalig en geldt slechts voor 2023.

Aanvullende maatregelen

Naast de verdubbeling van de IIT zijn er ook andere maatregelen genomen om mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Zo is bijvoorbeeld het kindtegoed op de stadspas voor deze groep tijdelijk verhoogd tot maximaal 100 euro. Daarnaast krijgen mensen met een beperking of ziekte extra hulp bij hun energiekosten: zij ontvangen eenmalig 100 euro extra.

Ook mensen die in de schuldsanering zijn, krijgen tijdelijk een ondersteuning in de vorm van een verlaagde aflossing in de wintermaanden. Deze maatregel is bedoeld om te voorkomen dat mensen in de schuldsanering hun energie niet kunnen betalen.

Tijdelijk Noodfonds voor energierekening

Een andere belangrijke maatregel is het tijdelijk Noodfonds dat is ingesteld om mensen met een onbetaalbare energierekening te ondersteunen. Dit fonds is bedoeld om het verschil tussen de maandelijkse energiekosten en een percentage van het bruto inkomen van het huishouden te dekken. De steun uit het Noodfonds is beschikbaar voor 6 maanden en is afhankelijk van het inkomen, het huishouden (alleenwonend of samenwonend), en de hoogte van de energierekening.

De uitbetaling die een huishouden uit het Noodfonds ontvangt, hangt van het volgende af:

Inkomen per maand
Woonsituatie (alleenwonend of samenwonend)
Hoogte van de energierekening

De regels zijn anders voor alleenstaanden en voor huishoudens met meerdere personen. Voorbeeld: een huishouden dat samenwoont met een gezamenlijk inkomen van 2.450 euro per maand en een energierekening van 235 euro per maand, ontvangt het deel van de energierekening dat boven de 8% van het bruto inkomen uitkomt. In dit geval is dat het deel dat boven 196 euro ligt.

Aanvraagprocedure

De aanvraagprocedure is vrij eenvoudig en wordt beheerd door de gemeente Amsterdam. Huishoudens kunnen terecht bij het Buurtteam Amsterdam, waar hulp wordt geboden met de aanvraag. Deze hulp is gratis en mensen kunnen ook een budgetcoach inschakelen om te kijken naar mogelijke financiële aanpassingen die gedaan kunnen worden om de energiekosten verder te verlagen.

Uitstroompremie: Steun bij het aan het werk gaan

Naast de financiële steunmaatregelen zijn er ook maatregelen bedoeld om mensen uit de bijstand te helpen. De gemeente Amsterdam heeft daarom een experiment opgezet met de zogenaamde uitstroompremie. Deze premie is bedoeld voor mensen die (deels) weer aan het werk gaan en zo hun bijstanduitkering verlaten. Het bedrag varieert tussen 300 en 1.000 euro, afhankelijk van de lengte van het bijstandjaar en de mate van uitstroom.

De premie is bedoeld om mensen te ondersteunen bij de overgang van bijstand naar betaald werk, een stap die vaak gepaard gaat met onzekerheid over toekomstige inkomen. De uitstroompremie is bedoeld om deze onzekerheid weg te nemen en mensen te motiveren om weer aan het werk te gaan.

Het experiment is van toepassing op alle bijstandsgerechtigden die vanaf 1 januari 2024 aan het werk gaan. Het is een tweejarig experiment dat wordt geëvalueerd aan het einde van 2025. De verwachting is dat jaarlijks ongeveer 3.000 mensen volledig uitstromen naar werk en 1.300 mensen in deeltijd gaan werken. De totale kosten voor het experiment zijn 2,25 miljoen euro.

Energiebesparing in de woning: Simpele maar effectieve maatregelen

Naast financiële steun zijn er ook maatregelen die mensen zelf kunnen nemen om hun energiekosten verder te verlagen. Deze maatregelen zijn vaak eenvoudig uit te voeren en bieden toch een aanzienlijke besparing.

Wasprogramma’s en wasfrequentie

Een eerste aanrader is het gebruik van lage wasprogramma’s. Het wasen van kleding op 30 graden is in de meeste gevallen voldoende en levert al snel een besparing van 50 euro per jaar. Daarnaast is het verstandig om alleen te wassen als de wasmachine vol zit. Dit voorkomt zowel energie- als waterverbruik.

Droogproces en drogergebruik

Het drogen van kleding is ook een belangrijke factor in de energiekosten. Het gebruik van een drooghek of het drogen van kleding buiten is een aanzienlijke besparing t.o.v. het gebruik van een droogtrommel. Het gebruik van een droger kan tot 200 euro per jaar kosten.

Lampen en verlichting

Het gebruik van energiezuinige lampen zoals LED’s of energiespaarlampen levert ook een aanzienlijke besparing op. Deze lampen zijn efficiënter en vijf keer langer van levensduur. Door elf lampen te vervangen, is er al een besparing van 32 euro per jaar te behalen.

Verwarming en thermostaat

Het aanbrengen van radiatorfolie achter verwarmingsinstallaties helpt om warmte te behouden en te voorkomen dat warmte uit de woning verdwijnt. Dit zorgt voor snellere opwarming en minder energieverbruik. Voor het aanbrengen van deze folie is zelfs een subsidie beschikbaar via de gemeente Amsterdam: 15% van de kosten wordt vergoed.

Het aanpassen van de thermostaat is ook een eenvoudige maar effectieve maatregel. Het aanhouden van een temperatuur van maximaal 19 graden overdag en 15 graden ’s nachts levert een aanzienlijke besparing op. Iedere graad lager bespaart geld.

Conclusie

De huidige situatie van hoge energiekosten brengt veel druk met zich mee, met name voor mensen met een laag inkomen. De gemeente Amsterdam heeft daarom verschillende maatregelen genomen om deze groepen te ondersteunen. Deze maatregelen zijn zowel financieel van aard (zoals de verdubbeling van de IIT en het tijdelijk Noodfonds) als praktisch (zoals het aanbrengen van isolatiemaatregelen en het aanpassen van energieverbruik in het huishouden).

Deze maatregelen zijn vaak tijdelijk van aard, maar bieden toch een belangrijke ondersteuning in tijden van onzekerheid. Daarnaast is het belangrijk om te beseffen dat eenvoudige maatregelen op eigen niveau, zoals het gebruik van energiezuinige apparaten en het aanbrengen van isolatiemaatregelen, ook al veel kan uithalen voor de energierekening van een huishouden.

Bij vraag over aanvragen of extra hulp is het Buurtteam Amsterdam beschikbaar om mensen bij te staan. Deze hulp is gratis en biedt een extra ondersteuning bij het navigeren door de energiecrisis.