De stijgende energiekosten in Nederland hebben veel huishoudens met een laag inkomen in een financiële knel gezet. Om deze situatie te verzachten, heeft de overheid in 2022 en 2023 de energietoeslag ingevoerd. Deze maatregel was bedoeld om mensen te helpen met de stijgende kosten van elektriciteit en gas. In dit artikel geven we een overzicht van wie in aanmerking komt voor de energietoeslag, hoe het bedrag bepaald is, welke gemeenten hoeveel uitkeren, en wat er gebeurt in 2024 en 2025. Bovendien bekijken we alternatieve hulpmaatregelen, zoals het Tijdelijk Noodfonds Energie, voor huishoudens met hoge energiekosten.
Wat is de energietoeslag?
De energietoeslag is een tijdelijke maatregel die bedoeld is om huishoudens met een laag inkomen te helpen met de stijgende energiekosten. In 2022 en 2023 was de toeslag bedoeld als tegemoetkoming van de overheid voor extra energiekosten die mensen maakten. Het bedrag kon variëren per gemeente en werd meestal automatisch uitbetaald aan mensen die al bekend stonden bij de gemeente als uitkeringsgerechtigde.
De energietoeslag was bedoeld voor mensen met een inkomen dat rond het sociale minimum of daarnet boven lag. De exacte voorwaarden konden variëren per gemeente, afhankelijk van de toegepaste bijstandsnorm. Er werden twee typen normen gebruikt: 120% of 130% van het sociaal minimum.
De toeslag kon ook uitgekeerd worden aan gepensioneerden of ouders die alleen wonen. Studenten vanaf 21 jaar konden in bepaalde gevallen ook in aanmerking komen, mits hun inkomsten onder een bepaalde grens lagen.
Aanvragen voor energietoeslag in 2023
De energietoeslag in 2023 was meestal automatisch uitbetaald, vooral aan mensen die al bekend stonden bij de gemeente als uitkeringsgerechtigden of eerdere ontvangers van de toeslag. Voor mensen waarvan het inkomen niet in de gemeente was geregistreerd, was het nodig om zelf aan te vragen via de gemeentelijke website of via aanvragenuitkering.nl.
In 2023 was het belangrijk om snel aan te vragen, omdat de toeslag beperkt was in de tijd. De meeste gemeenten hadden een einddatum voor de aanvraag. Voor wie het niet lukte om op tijd aan te vragen, was er geen compensatie mogelijk. Het aanvraagproces was meestal eenvoudig en kon grotendeels online worden afgerond.
Wie kwam in aanmerking voor de energietoeslag?
Het in aanmerking komen voor de energietoeslag hing af van het netto maandinkomen en de situatie van het huishouden. In de meeste gevallen gold de energietoeslag als je inkomen onder 120% of 130% van het sociaal minimum lag. De exacte limieten per situatie zijn in 2023 als volgt:
| Situatie | Maximale netto maandinkomen |
|---|---|
| Alleenstaand, 21 jaar tot pensioenleeftijd | € 1.434,79 |
| Alleenstaande ouder, 21 jaar tot pensioenleeftijd | € 1.434,79 |
| Getrouwd of samenwonend, 21 jaar tot pensioenleeftijd | € 2.049,70 |
| Alleenstaand en gepensioneerd | € 1.596,80 |
| Getrouwd of samenwonend en gepensioneerd | € 2.168,64 |
Het inkomen werd beoordeeld op basis van netto maandinkomen, wat betekent dat belastingen en premies van verzekeringen al waren afgetrokken. Studenten konden in aanmerking komen als zij 21 jaar of ouder waren, hun energiecontract op hun naam hadden, en hun inkomsten maximaal 120% van het minimumloon bedroegen. Ook was het geldende inkomensbedrag voor leningen via DUO meegerekend.
Hoe hoog was de energietoeslag in 2023?
De hoogte van de energietoeslag varieerde per gemeente. De meeste gemeenten konden 1.000 tot 1.500 euro uitkeren per huishouden. Voorbeelden van de toeslagen in de twintig grootste steden in Nederland zijn:
| Gemeente | Energietoeslag 2023 | Bijstandsnorm |
|---|---|---|
| Amsterdam | € 800 | 130% |
| Rotterdam | € 1.300 | 120% |
| Den Haag | € 800 | 130% |
| Utrecht | € 800 | Niet bekend |
| Eindhoven | € 800 | 120% |
| Groningen | Niet bekend | Niet bekend |
| Tilburg | € 800 | 120% |
| Almere | € 1.300 | 120% |
| Breda | € 800 | 130% |
| Nijmegen | Niet bekend | Niet bekend |
| Apeldoorn | € 800 | 130% |
| Arnhem | € 1.550 | 120% |
| Haarlem | € 1.300 | 130% |
| Haarlemmermeer | € 1.300 | 130% |
| Enschede | Niet bekend | Niet bekend |
| Amersfoort | Niet bekend | Niet bekend |
| Zaanstad | Niet bekend | Niet bekend |
| s-Hertogenbosch | € 800 | 120% |
| Zwolle | € 800 | 130% |
| Leeuwarden | € 800 | 150% |
De toeslag kon ook automatisch worden uitbetaald, vooral aan mensen die al bekend stonden bij de gemeente als uitkeringsgerechtigden of eerdere ontvangers. Voor huishoudens waarvan het inkomen niet bekend was, was het nodig om zelf aan te vragen.
Wat gebeurt er in 2024 en 2025?
In 2024 en 2025 is er geen energietoeslag meer voor huishoudens met een laag inkomen. De toeslag was een tijdelijke maatregel die in 2023 verviel. In plaats daarvan is er in 2024 het Tijdelijk Noodfonds Energie van start gegaan. Dit fonds is opgezet door energieleveranciers met steun van de overheid. Huishoudens met hoge energiekosten kunnen via dit fonds ondersteuning aanvragen, mits ze in aanmerking komen.
Het Tijdelijk Noodfonds Energie is bedoeld voor huishoudens waarvan meer dan 8% van het bruto inkomen wordt besteed aan energie. Voor mensen met een laag inkomen is dit grenspercentage lager (8%), voor mensen met een laag middeninkomen is het 10%. Het fonds is toegankelijk via de website noodfondsenergie.nl.
Bijvoorbeeld: Als je maandelijkse energierekening € 235 is en je bruto inkomen € 2.450 is, dan is 8% van je bruto inkomen € 196. Je steun is dan het verschil tussen je energierekening en 8% van je bruto inkomen, oftewel € 39. Deze steun wordt over 6 maanden verstrekt.
Alternatieve hulpmaatregelen voor hoge energiekosten
Naast de energietoeslag en het Tijdelijk Noodfonds Energie zijn er nog andere maatregelen om huishoudens te helpen met hoge energiekosten. Een voorbeeld is het prijsplafond, dat in 2023 werd ingevoerd. Dit plafond betekent dat huishoudens een verlaagd tarief voor gas en stroom kunnen betalen tot een bepaald verbruik.
Daarnaast zijn er ook energiecoaches beschikbaar via energiehulpvinden.nl, die huishoudens helpen bij het verlagen van hun energieverbruik. Ook Geldfit biedt hulp bij problemen met energierekeningen. Voor huurders zijn er bovendien tips beschikbaar via woonbond.nl, waar wordt uitgelegd hoe je je energiekosten op een gezonde manier kunt verlagen.
Problemen met energierekening?
Als je moeite hebt met het betalen van je energierekening, is het belangrijk om snel hulp te zoeken. Veel gemeenten bieden ondersteuning aan, niet alleen voor energie maar ook voor huurtoeslag of zorg. Je kunt hulp vinden via datgeldtvoormij.nl, waar je snel bij de juiste pagina op de website van je gemeente komt. Als je gemeente niet op deze site staat, kun je rechtstreeks contact opnemen met je gemeente.
Eindconclusie
De energietoeslag 2023 was een belangrijke maatregel om huishoudens met een laag inkomen te helpen met stijgende energiekosten. De toeslag kon variëren per gemeente, afhankelijk van de toegepaste bijstandsnorm (120% of 130% van het sociaal minimum). In 2024 en 2025 is er geen energietoeslag meer, maar zijn er alternatieve hulpmaatregelen beschikbaar, zoals het Tijdelijk Noodfonds Energie.
Voor mensen die in 2023 in aanmerking kwamen, was het belangrijk om op tijd aan te vragen, omdat de toeslag beperkt was in de tijd. Voor huishoudens met hoge energiekosten zijn er nu andere opties beschikbaar om financiële ondersteuning te krijgen. Het is belangrijk om deze maatregelen goed te begrijpen en aan te vragen als men er recht op heeft.
Bronnen
- Energietoeslag 2023 onder de loep: wanneer, hoeveel en voor wie
- Kom ik aanmerking energietoeslag?
- Energietoeslag aanvragen: zo regel je het eenvoudig
- Energietoeslag – Wat is het en wie heeft er recht op?
- Alles over de energietoeslag
- Veelgestelde vragen over de energietoeslag
- Hoe krijg ik geld terug van mijn energienota?