In Nederland wordt steeds vaker gesproken over energiekosten en het vermogen van huishoudens om deze te dragen. Uit recente gegevens blijkt dat het gemiddelde netto maandsalaris ongeveer €2.900 bedraagt, en hieruit zou ongeveer 10 procent, dus €290, moeten worden gespaard. Echter, de realiteit is vaak anders: veel huishoudens worstelen met het einde van de maand, terwijl energiekosten een van de grootste kostenposten vormen. In dit artikel bespreken we hoeveel Nederlanders daadwerkelijk overhouden aan het einde van de maand, wat de gemiddelde energiekosten zijn per woningtype en huishouden, welke toezichten of subsidies beschikbaar zijn, en hoe je deze kosten effectief kunt verminderen. Het artikel richt zich vooral op homeowners en verantwoordelijken van renovatie- of bouwprojecten die energie-efficiëntie willen verbeteren.
Inkomsten, Uitgaven en Het Sparen van 290 Euro
Het Nibud adviseert om jaarlijks 10 procent van je netto inkomen te sparen. Voor een gemiddelde Nederlander die €2.900 netto per maand verdient, betekent dit dat er €290 over zou moeten blijven voor spaargeld. Echter, volgens een recente enquête van MeDirect is slechts 41 procent van de Nederlanders in staat om aan deze spaardoelstelling te voldoen. Bovendien sparen 59 procent van de mensen zonder doel, wat volgens experts minder motiverend is dan sparen met een specifiek doel in gedachten.
De sleutel tot een gezond maandbudget is het maken van een overzicht van inkomsten en uitgaven. Door dit systematisch te doen, is het mogelijk om een realistische spaarprestatie vast te leggen. Bijvoorbeeld: bij een gemiddeld huishouden met vaste lasten en een maandelijkse energiekosten van €200-300, is het belangrijk om de resterende uitgaven zo strak mogelijk in te richten.
Gemiddelde Energiekosten per Woningtype en Huishouden
Energiekosten vormen een van de grootste kostenposten in een huishouden. Ze hangen af van het aantal bewoners, het type woning en het energieverbruik. De tabel hieronder geeft een overzicht van de gemiddelde gas-, water- en elektriciteitskosten per maand voor verschillende woningtypen:
| Woningtype | 1 bewoner | 2 bewoners | 3 bewoners | 4 bewoners | 5 bewoners |
|---|---|---|---|---|---|
| 1-persoonsappartement | €169,49 | €199,57 | €216,55 | €237,27 | €290,72 |
| Tussenwoning | €191,23 | €221,31 | €238,29 | €259,01 | €312,46 |
| Hoekwoning | €205,80 | €235,88 | €252,85 | €273,58 | €327,03 |
| 2 onder 1 kap | €223,47 | €253,55 | €270,53 | €291,25 | €344,70 |
| Vrijstaand huis | €229,69 | €259,78 | €276,75 | €297,47 | €350,92 |
Bron: EasySwitch
Deze gegevens zijn gebaseerd op het gemiddelde verbruik volgens het CBS en Nibud. De energiekosten zijn berekend met het laagste beschikbare energiecontract en de netbeheerkosten voor Amsterdam (Liander). De waterkosten zijn gemiddeld genomen op €1,77 per m³ en een vastrecht van €85 per jaar.
Wanneer Kun je Energiekosten Vergoeding of Steun Verwachten?
Voor huishoudens met hogere energiekosten kan er in bepaalde gevallen sprake zijn van vergoedingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen die chronisch ziek zijn of een beperking hebben, of voor huishoudens die in een slecht geïsoleerde woning wonen. De gemeente Utrecht biedt in dit verband een vergoeding aan voor hogere energiekosten. De basisregel is echter dat iedereen normale energiekosten moet dragen. Pas als deze kosten boven het normale niveau uitstijgen, kan er sprake zijn van steun.
De volgende tabel toont de normale energiekosten per huishouden:
| Aantal personen | Energiekosten per maand | Energiekosten per jaar |
|---|---|---|
| 1 | €165,00 | €1.980 |
| 2 | €232,50 | €2.790 |
| 3 | €248,75 | €2.985 |
| 4 | €290,00 | €3.480 |
| 5 of meer | €301,25 | €3.615 |
Bron: Utrecht
Als je energiekosten hoger zijn dan deze normale bedragen, is er een mogelijkheid tot vergoeding. Je moet dan een aanvraag doen bijzondere bijstand voor stookkosten. Daarbij dient je energierekening of andere bewijzen van verbruik. Als de huishoudensleden een beperking of chronische ziekte hebben, is er ook een medische verklaring nodig.
Slimme Tips om Energie en Geld te Besparen
Er zijn verschillende manieren om energie en geld te besparen. Vooral voor homeowners en eigenaren van renovatieprojecten is het mogelijk om het energieverbruik van een woning effectief te verminderen. Hieronder volgen enkele concrete tips:
1. Verwarming Slim Instellen
- Verwarm alleen de kamers die je gebruikt. Door tussendeuren te sluiten, verlies je minder warmte.
- Zet de verwarming op maximaal 19 graden. Een graad lager zetten bespaart gemiddeld 7 procent.
- Zet de verwarming op 15 graden als je slaapt of de woning verlaat.
Besparing per jaar: - €370 / 308 m³ gas door alleen gebruikte kamers te verwarmen. - €140 / 117 m³ gas door verwarming 1 graad lager te zetten. - €290 / 242 m³ gas door verwarming op 15 graden te zetten bij afwezigheid.
Bron: Staedion
2. Voorkomen van Warmteverlies
- Tochtstrips gebruiken op kieren. Let op: ventilatie moet blijven werken om schimmel te voorkomen.
- Radiatorfolie aangebrengen. Deze zorgt ervoor dat warmte naar binnen wordt gestuurd.
- Radiatorventilatoren gebruiken. Hierdoor wordt de warmte sneller verspreid.
- Geen meubels of gordijnen voor de verwarming zetten.
- Kozijnfolie en dikkere gordijnen. Deze zorgen voor betere isolatie.
Besparing per jaar: - €90 / 75 m³ gas door kieren te dichten. - €50 / 42 m³ gas per vierkante meter radiatorfolie.
3. Minder Warm Water Gebruiken
- Waterbesparende douchekoppen gebruiken. Deze laat 7 liter per minuut door in plaats van 10 liter.
- Douchen met een timer. Een doucheronde van 5 minuten in plaats van 9 bespaart aanzienlijk.
- Koud water gebruiken bij het afspoelen.
Besparing per jaar: - €37 / 31 m³ gas door een waterbesparende douchekop. - €70 / 85 m³ gas door 5 minuten in plaats van 9 minuten te douchen.
4. Slim Koken op Gas
- Het juiste formaat pan gebruiken. Te grote pannen verbruiken meer energie.
- Deksel op de pan zetten. Dit bespaart driekwart van de warmteverlies.
- De pan niet te volvullen.
Besparing per jaar: - €6 door gasfornuisverbruik terug te dringen met 5 m³ gas.
Energiesubsidies en Steunmaatregelen
Vanaf 1 november 2024 begint het kabinet met het uitrollen van energiesteunmaatregelen. Dit is onderdeel van een pakket om huishoudens te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. De belangrijkste maatregel is het energieplafond, wat het volgende betekent:
- Stroom: €0,40 per kWh tot maximaal 2.900 kWh.
- Gas: €1,45 per m³ tot maximaal 1.200 m³.
- Stadsverwarming: €47,39 per GJ aan warmte (maximaal 1.200 m³ gas ≈ 42 GJ).
Deze maatregel zou gemiddeld 2.500 euro per huishouden besparen. Daarnaast zijn er zeven andere steunmaatregelen beschikbaar, waaronder:
- Energieplafond voor elektriciteit en gas.
- Steun voor huishoudens met hoge energiekosten.
- Energieboxen. Gratis producten zoals tochtstrips, radiatorfolie en LED-lampen.
- Gratis gesprek met een energiecoach.
Een energiebox bespaart gemiddeld €175 per jaar. Deze producten worden uitgeleverd via een energiecoach, die ook tips en ondersteuning biedt bij het installeren.
Conclusie
Energiekosten vormen een belangrijke kostenpost in het huishouden en hebben een directe impact op het vermogen om te sparen. Een gemiddeld huishouden verdient ongeveer €2.900 netto per maand, waarvan 10 procent (€290) zou moeten worden gespaard. Echter, veel huishoudens worstelen met het einde van de maand. Energiekosten variëren sterk afhankelijk van het aantal bewoners en het type woning, en liggen in het gemiddelde tussen €169,49 en €350,92 per maand.
Daarnaast zijn er steunmaatregelen beschikbaar voor huishoudens met hogere energiekosten, zoals bij chronische ziektes of slechte isolatie. Deze kunnen aangevraagd worden via bijzondere bijstand. Bovendien zijn er energiebesparende maatregelen die eigenaars kunnen nemen, zoals het sluiten van kieren, het gebruik van radiatorfolie en het kopen van energie-efficiënte apparaten.
Voor homeowners en verantwoordelijken van renovatieprojecten zijn deze maatregelen niet alleen nuttig voor het verminderen van kosten, maar ook om de energie-efficiëntie van hun woning te verbeteren. Door slim om te gaan met energie en gebruik te maken van steunmaatregelen, is het mogelijk om het budget beter te beheren en een duurzamere woning te creëren.