In 2023 brengen verschillende gemeenten in Nederland een eenmalige energietoeslag uit om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen bij de stijgende energiekosten. Deze toeslag is bedoeld als tijdelijke financiering om de druk van hoge energierekeningen te verlichten. In dit artikel geven we een overzicht van wie in aanmerking komt voor de energietoeslag, hoeveel geld er uitbetaald wordt, wanneer de toeslag uitgekeerd wordt en hoe mensen die niet automatisch in aanmerking komen deze kunnen aanvragen. De informatie is gebaseerd op openbare gegevens van gemeenten en beleidsregels uit de regelgeving.
Wat is de energietoeslag 2023?
De energietoeslag 2023 is een eenmalige tegemoetkoming van €800 die uitbetaald wordt aan huishoudens met een laag inkomen. Deze toeslag is bedoeld om te compenseren voor de stijgende energiekosten in het kader van de huidige economische situatie. In sommige gemeenten is het bedrag hoger, zoals in Nijkerk, waar de toeslag in 2023 bedraagt €1300.
De toeslag wordt automatisch uitbetaald aan huishoudens die in 2022 al een energietoeslag hebben ontvangen, of die een uitkering of minimaregeling hebben. In die gevallen hoeft het huishouden zelf niets te doen – de gemeente controleert automatisch of het in aanmerking komt.
Voor wie is de energietoeslag bedoeld?
De energietoeslag is gericht op huishoudens met een laag inkomen. De gemeenten hanteren verschillende criteria, maar in de meeste gevallen geldt het volgende:
- Inkomen lager dan 120% van de bijstandsnorm.
- Huishoudens met een uitkering (zoals bijstand of Wia-uitkering).
- Huishoudens die een minimaregeling gebruiken.
- Huishoudens die in 2022 al energietoeslag hebben ontvangen.
- In enkele gemeenten, zoals Nijkerk, is de toeslag ook bedoeld voor zelfstandigen en zzp’ers met een laag inkomen.
In Nijkerk is de energietoeslag ook bedoeld voor mensen met een inkomen op of net boven het sociaal minimum. In gemeenten zoals Land van Cuijk, Nijkerk, en Kerkrade wordt gekeken naar of de huishoudens voldoen aan de voorwaarden op basis van de rijksoverheidsregels.
Hoeveel bedraagt de energietoeslag?
De bedragen van de energietoeslag variëren per gemeente:
- €800: dit is het standaardbedrag dat in de meeste gemeenten uitbetaald wordt.
- €1300: in gemeenten zoals Nijkerk wordt een hoger bedrag uitbetaald.
- €400: studenten met een uitwonende basisbeurs of aanvullende beurs kunnen een aparte tegemoetkoming ontvangen via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
In sommige gevallen is het bedrag voor een huishouden bepaald op basis van of zij al eerder een deel van de toeslag hebben ontvangen. Zo stelt de gemeente Kerkrade dat huishoudens die in 2022 al €500 ontvangen hebben, in 2023 de resterende €800 ontvangen, waardoor het totaal €1300 bedraagt. Huishoudens die in 2022 geen deel van de toeslag hebben ontvangen, krijgen in 2023 automatisch de volledige €1300.
Wanneer wordt de energietoeslag uitgekeerd?
De energietoeslag wordt uitgekeerd aan huishoudens die de voorwaarden voldoen. In de meeste gevallen wordt de toeslag uitgekeerd in november of december 2023, met uitbetaling op de bankrekening van het huishouden.
De gemeenten controleren automatisch:
- Huishoudens met een uitkering.
- Huishoudens met een minimaregeling.
- Huishoudens die in 2022 al energietoeslag hebben ontvangen.
Als het huishouden voldoet aan de voorwaarden, ontvangt het een brief van de gemeente waarin staat dat het in aanmerking komt voor de toeslag. Vervolgens wordt het bedrag automatisch op de bankrekening gestort. In gemeenten als Land van Cuijk en Nijkerk kan het bedrag vanaf eind november of begin december 2023 op de rekening staan.
Wat te doen als je automatisch geen toeslag ontvangt?
Niet iedereen ontvangt de energietoeslag automatisch. Huishoudens die denken dat ze recht hebben op de toeslag, maar de uitbetaling niet automatisch plaatsvindt, kunnen dit aanvragen via een aanvraagformulier.
In Land van Cuijk is het aanvraagformulier beschikbaar op de gemeente-website vanaf 8 januari 2024, en kan tot 31 maart 2024 ingevuld worden. In andere gemeenten kan het aanvraagproces iets anders zijn, maar in het algemeen geldt dat het aanvraagformulier beschikbaar is op de gemeente-website.
Het is belangrijk om te controleren of het huishouden in aanmerking komt op basis van de criteria van de gemeente. Indien er twijfel is, kan contact opgenomen worden met het sociaaldomein van de gemeente.
Wat kun je met de energietoeslag doen?
De energietoeslag is bedoeld als eenmalige tegemoetkoming. Het bedrag kan gebruikt worden om de energierekening te betalen, maar het kan ook ingezet worden om energiebesparende maatregelen te nemen. In Nijkerk wordt bijvoorbeeld aangeraden om het geld te gebruiken voor:
- Tochtstrips
- Spaarlampen
- Radiatorfolie
- Energie-efficiënte apparaten
In deze gemeente is het mogelijk om via het Energieloket hulp te krijgen bij het maken van een energiebesparingsplan. Hier kan een energiecoach gratis adviseren over welke maatregelen het meeste effect hebben op het verminderen van energiekosten.
Energiebesparing en duurzaamheid in huis
Ondanks dat de energietoeslag bedoeld is om directe kosten te dekken, is het ook mogelijk om het geld in te zetten op langdurige energiebesparing. Dit kan het huishouden helpen om in de toekomst minder te betalen aan energierekeningen. Voorbeelden van duurzame maatregelen die voordelig zijn zijn:
- Dakisolatie: Dit is een van de meest effectieve manieren om warmteverlies te verminderen.
- Kraanwekkers: Deze verlagen de hoeveelheid warm water dat verbruikt wordt.
- Energielabels: Door apparaten met een hoog energielabel aan te schaffen, vermindert men het energieverbruik.
- Warmtepompen: Deze kunnen een duurzame en energiezuinige oplossing zijn voor verwarming.
Hoewel de energietoeslag in eerste instantie bedoeld is voor directe ondersteuning, kan het ook ingezet worden als eerste stap naar een duurzamere woning. Voor mensen die dit willen, is het verstandig om professioneel advies in te winnen bij een energieadviseur of bouwprofessional.
Belang van energiebeleid op gemeentelijke schaal
De uitkeringsregels voor de energietoeslag worden bepaald door de gemeente. In sommige gemeenten wordt de toeslag volledig automatisch uitgekeerd, terwijl in andere gemeenten aanvullende controles nodig zijn. De beleidsregels verschillen per gemeente, maar de kern blijft hetzelfde: het is de bedoeling om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij de stijgende energiekosten.
In de gemeente Kerkrade, bijvoorbeeld, zijn de beleidsregels vastgelegd in de Beleidsregels bijzondere bijstand Kerkrade. Deze regels bepalen wie in aanmerking komt, hoeveel geld er uitbetaald wordt en op welke voorwaarden. In andere gemeenten, zoals Land van Cuijk, wordt de toeslag uitgekeerd op basis van een combinatie van uitkeringen, minimaregelingen en vorige uitkeringen.
Deze aanpak laat zien dat gemeenten verschillende strategieën hanteren, afhankelijk van hun lokale omstandigheden. Toch blijft het doel hetzelfde: meer mensen ondersteunen bij de stijgende energiekosten.
Samenwerking met regionale overheden en instellingen
Voor huishoudens die geen automatische uitkering ontvangen, is het belangrijk om te weten waar ze terechtkunnen voor hulp. In veel gemeenten is het mogelijk om contact op te nemen met:
- Sociaal domein van de gemeente
- Energieloket
- Energiecoaches
- Bouw- en renovatiebureaus
In Nijkerk is er bijvoorbeeld een Energieloket waar mensen terechtkunnen voor gratis advies. Dit kan van groot belang zijn voor huishoudens die niet alleen hulp nodig hebben bij het aanvragen van de toeslag, maar ook met het maken van een energiebesparingsplan.
Conclusie
De energietoeslag 2023 is een belangrijke ondersteuning voor huishoudens met een laag inkomen om de stijgende energiekosten te kunnen dragen. In de meeste gemeenten wordt de toeslag automatisch uitgekeerd aan huishoudens met een uitkering, minimaregeling of vorige uitkeringen. Het bedrag varieert per gemeente, waarbij €800 het standaardbedrag is en €1300 in enkele gemeenten geldt.
Huishoudens die de toeslag niet automatisch ontvangen, kunnen het aanvraagformulier invullen via de gemeente-website. Het is belangrijk om te controleren of het huishouden voldoet aan de voorwaarden.
Daarnaast is het mogelijk om het geld te gebruiken voor energiebesparende maatregelen, wat langdurig kan leiden tot lagere energiekosten. Voor huishoudens die hulp nodig hebben bij het maken van een energiebesparingsplan is het verstandig om contact op te nemen met een energiecoach of bouwprofessional.
Door het combineren van directe ondersteuning via de energietoeslag en langdurige energiebesparing, kan het huishouden zich beter aanpassen aan de huidige energieomstandigheden.