Inleiding
Voor personen met een ziekte of een handicap zijn energiekosten vaak hoger dan normaal. Dit kan het gevolg zijn van het gebruik van energie-intensieve hulpmiddelen, zoals elektrische rolstoelen of zuurstofapparaten, of van het feit dat extra verwarmingsmaatregelen nodig zijn om comfort en gezondheid te waarborgen. De extra kosten die hieruit voortvloeien kunnen voor zulke personen financieel lastig zijn. In Nederland zijn er diverse vormen van ondersteuning en vergoedingen beschikbaar om deze extra energiekosten te compenseren. Deze ondersteuning is in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), collectieve zorgverzekeringen en tijdelijke fondsen, zoals het Tijdelijk Noodfonds Energie.
In dit artikel worden de mogelijkheden voor energiekostenondersteuning voor personen met een ziekte of een handicap besproken. De nadruk ligt op de juridische en praktische kaders waarbinnen deze ondersteuning verstrekt kan worden, aangevuld met voorbeelden en toepassingsrichtlijnen. De informatie is afgeleid van diverse officiële bronnen, waaronder de regelgeving van lokale overheden, hulporganisaties en energieaanpakkers.
Extra energieverbruik en bijstand
Definitie van extra energieverbruik
Volgens de regelgeving die in artikel 4 van de lokale regelgeving van CVDR416316 is opgenomen, worden energiekosten beschouwd als een van de noodzakelijke kosten van het bestaan. Extra energieverbruik kan optreden bij personen die door hun ziekte of handicap meer elektriciteit verbruiken dan normaal gebruikelijk is of wanneer extra verwarmingsmaatregelen nodig zijn. In dergelijke gevallen kan bijstand worden verstrekt voor de extra kosten, mits de noodzaak voor extra energieverbruik door deskundigen is vastgesteld.
Voorwaarden voor het verkrijgen van bijstand
De toekenning van bijstand op grond van extra energieverbruik hangt af van een aantal voorwaarden. Ten eerste moet de extra kostenworp op het energieverbruik feitelijk ontstaan zijn ten gevolge van de ziekte of handicap van de betrokkene. Ten tweede moet er deskundig advies zijn verkregen om vast te stellen dat de extra energiekosten noodzakelijk zijn. Deze adviezen kunnen bijvoorbeeld komen van een verpleegkundige, arts of andere zorgprofessional die betrokken is bij de zorg voor de persoon.
Toepassing in de praktijk
In de praktijk betekent dit dat personen die extra energie verbruiken door hun ziekte of handicap in overleg moeten treden met hun gemeente of het bevoegde bijstandinstantie. Deze partijen kunnen vervolgens bepalen of er sprake is van extra kosten die vergoed kunnen worden. Het is belangrijk om alle benodigde documenten en bewijzen, zoals adviezen en energierekeningen, ter beschikking te stellen om de aanvraag te onderbouwen.
Financiële hulp via energieaanpakkers
De rol van energieaanpakkers
Sociom biedt via hun energieaanpakkers hulp bij energiekosten voor inwoners van het Land van Cuijk. Deze aanpakkers zijn vrijwilligers of medewerkers die speciaal opgeleid zijn om te helpen bij het beheersen van energiekosten. Ze kunnen bijvoorbeeld adviseren over het verlagen van energieverbruik, het zoeken naar alternatieve energieleveranciers of het aanvragen van subsidies en fondsen voor energiekosten.
Wanneer energieaanpak wordt ingeschakeld
Een energieaanpakker kan ingeschakeld worden in verschillende situaties. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer:
- Energieprijzen hoog zijn en financiële problemen ontstaan.
- Er problemen zijn met de woonsituatie, zoals kou, tocht of schimmel.
- Er levensveranderingen optreden die invloed hebben op energiekosten, zoals een scheiding, gezinsuitbreiding, pensioen, ziekte of ontslag.
Contactmogelijkheden
Personen die hulp nodig hebben kunnen contact opnemen met de energieaanpakkers via telefoonnummer 06 89 97 48 89 of via e-mailadres [email protected]. Meer informatie is ook beschikbaar op de website van Sociom.
Energiekosten en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)
Aftrekbaarheid van energiekosten
Volgens de Wet Maatschappelijke Ondersteuning kunnen personen met een beperking extra energiekosten hebben. Deze kosten kunnen onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar zijn bij de aangifte inkomstenbelasting. Dit is echter alleen het geval bij hulpmiddelen waarvan de aanschafkosten zelf ook aftrekbaar zijn. Stroomkosten voor elektrische hulpmiddelen zoals een scootmobiel of elektrische rolstoel zijn daardoor niet aftrekbaar.
Noodfonds Energie
Het Tijdelijk Noodfonds Energie was in 2025 opnieuw geopend om huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten te ondersteunen. Het fonds was bedoeld voor huishoudens waarvan het inkomen maximaal 200% van het sociaal minimum bedroeg. De energiekosten moesten hoger zijn dan 8 tot 10% van het bruto inkomen, afhankelijk van het inkomensniveau.
Toen het fonds opnieuw openging, was het niet meer mogelijk om energietoeslag aan te vragen vanwege de hoge hoeveelheid aanvragen. Er zijn echter alternatieve opties beschikbaar, zoals ondersteuning via de gemeente. Personen worden uitgenodigd om de website van hun gemeente in de gaten te houden voor updates.
Algemene en maatwerkvoorzieningen
Algemene voorzieningen
Algemene voorzieningen zijn ondersteunende maatregelen die voor iedereen met bepaalde beperkingen beschikbaar zijn. Voorbeelden zijn maaltijdservices, boodschappendiensten en schoonmaakhulp. Deze voorzieningen worden vaak via partners van de gemeente aangeboden. Personen die gebruikmaken van deze voorzieningen hoeven in bepaalde gevallen niet meer dan €21,80 per maand aan eigen bijdrage te betalen, afhankelijk van het type voorziening.
Maatwerkvoorzieningen
Maatwerkvoorzieningen zijn specifieke maatregelen die afgestemd zijn op de persoonlijke situatie van de betrokkene. Deze voorzieningen worden vaak aangestuurd door de gemeente en kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op huishoudelijke hulp, begeleiding of aanpassingen aan de woning. Het bedrag dat een persoon hiervoor moet betalen hangt af van het type voorziening en de draagkracht van het huishouden.
Inkomen en draagkracht
Inkomensgrenzen en draagkracht
Volgens de regelgeving is er een bepaalde inkomensgrens waarbij geen draagkracht wordt aangenomen voor personen die op bijstandsniveau leven. Voor personen met een inkomen boven bijstandsniveau, maar onder 120% van het bijstandsniveau, wordt het extra inkomen niet als draagkracht beschouwd. Dit geldt voor categorieën zoals personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WAO/Wajong/Waz) of personen met een bijstandsuitkering die volledig arbeidsongeschikt zijn.
Voorbeeldrekeningen
Voor personen die in aanmerking komen voor energietoeslag geldt het volgende:
- Een alleenstaande met een bruto inkomen van €1.750 per maand moet minstens €140 aan energiekosten per maand hebben om in aanmerking te komen.
- Een huishouden met een gezamenlijk bruto inkomen van €3.550 per maand moet minstens een bepaald percentage aan energiekosten per maand hebben.
De exacte berekeningsmethoden zijn afhankelijk van het inkomen en de energiekosten die binnen het huishouden worden gemaakt.
Conclusie
Voor personen met een ziekte of een handicap kunnen energiekosten aanzienlijk zijn. Deze extra kosten kunnen door diverse vormen van ondersteuning worden gecompenseerd, zoals bijzondere bijstand onder de Wmo, collectieve zorgverzekeringen of tijdelijke fondsen zoals het Tijdelijk Noodfonds Energie. Het is belangrijk om te weten dat deze ondersteuning niet automatisch toegankelijk is en dat aanvragen en bewijsverplichtingen vaak zijn verbonden.
Personen die extra energiekosten ondervinden door hun ziekte of handicap kunnen terecht bij energieaanpakkers, gemeenten of andere bevoegde instanties. Het is verstandig om vroegtijdig contact op te nemen en alle benodigde documenten voor te bereiden om eventuele vergoedingen of subsidies te kunnen aanvragen.
De regelgeving en praktijk rond energiekostenondersteuning zijn afhankelijk van meerdere factoren, zoals het inkomen, het type ziekte of handicap en de beschikbare voorzieningen. Het is daarom noodzakelijk om deze regels goed te begrijpen en eventuele aanvragen op tijd en op de juiste manier te doen.