De ontwikkeling van de hypothecaire markt in het tweede decennium van de 21e eeuw kenmerkt zich door een fundamentele omslag van een decennium van recordlaagte naar een periode van stijgende rentevoeten. Het jaar 2022 fungeerde als een kritieke scheidingslijn in de geschiedenis van het hypothecair krediet in België en Nederland. Hoewel het totale bedrag aan verstrekte kredieten in 2022 een record bereikte, onthullen de onderliggende cijfers een complex beeld van twee verschillende snelheden binnen hetzelfde jaar. De eerste helft van 2022 toonde nog een sterke groei, terwijl de tweede helft een duidelijke neerwaartse trend vertoonde als gevolg van stijgende rentevoeten en de impact van de energiecrisis op de terugbetalingscapaciteit van consumenten. Deze dynamiek, gecombineerd met de specifieke voorwaarden van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en de variatie tussen verschillende looptijden, creëert een marktbeeld dat nu, in het licht van de ontwikkelingen tot in 2025, een complexe analyse vereist voor huiskopers en professionals.
De hypothecaire kredietverlening kende in 2022 twee gescheiden fasen. In de eerste jaarhelft volgde de markt de opgang die al in 2021 was ingezet, met een groei van meer dan 10% in verstrekte kredietbedragen. Deze periode was gekenmerkt door een hoge vraag en een nog niet volop ingezette stijging van de rente. Echter, vanaf de tweede jaarhelft veranderde het toneel. De stijgende rentevoeten en de gevolgen van de energiecrisis begonnen direct in te slaan op de terugbetalingscapaciteit van leners. Ondanks deze daling in de tweede helft van 2022, bleef het totale verstrekte bedrag een record vormen voor het hele jaar. Het aantal kredietovereenkomsten nam echter met meer dan 5% af, wat aantoont dat hoewel minder mensen een hypotheek afsloten, het gemiddelde bedrag per krediet toenam of de vraag naar duurdere woningen stabiel bleef.
Het totale uitstaande bedrag aan hypothecair krediet van de leden van de Beroepsvereniging van het Krediet (BVK) bedroeg eind december 2022 ongeveer 272 miljard euro. De BVK-leden nemen samen ongeveer 90% van het totaal aantal nieuw verstrekte hypothecaire kredieten voor hun rekening. Deze concentratie maakt de statistieken van de BVK een zeer betrouwbaar maatstaf voor de hele markt. In het vierde trimester van 2022, vergeleken met hetzelfde tijdstip in 2021, daalde het aantal kredietaanvragen met ongeveer 25%. De daling was algemeen en sloeg op alle categorieën: aankoop van een woning daalde met 18%, aankoop met renovatie met 30,5%, zuivere renovatie met 29,5%, en kredieten voor andere doeleinden met 46%. Ook het aantal aanvragen voor de bouw van een woning kende een sterke daling met 35%. Deze cijfers tonen aan hoe gevoelig de markt reageert op economische veranderingen.
De rentevoeten speelden een doorslaggevende rol in deze evolutie. Volgens cijfers van de Nationale Bank van België lagen de rentevoeten in november 2022 tussen de 2,76% voor kredieten met een veranderlijke rentevoet en een initiële periode van rentevastheid van meer dan 10 jaar, en 3,67% voor kredieten met een initiële rentevaste periode van meer dan 1 jaar en minder dan 5 jaar. Dit verschild in rentevoeten benadrukt dat de duur van de rentevastheid een directe impact heeft op de kosten voor de lener. Een langere rentevaste periode resulteerde in die periode in een lagere rentevoet, een fenomeen dat niet altijd vanzelfsprekend is in andere marktomstandigheden.
In Nederland toont de markt een vergelijkbaar patroon, hoewel de specifieke percentages variëren afhankelijk van de aanwezigheid van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). De gemiddelde hypotheekrente in Nederland ligt momenteel, begin 2025, tussen de 3% en 3,5%. In augustus 2025 daalde de rente zelfs naar het laagste niveau in twee jaar. Voor een 10 jaar vaste rente betaalde men in 2025 gemiddeld rond de 3,69%. Het totaalgemiddelde over alle rentevaste periodes en met of zonder NHG was eind april 2024 3,96%. Dit betekent dat er sprake is van een lichte correctie na de piek die in de tweede helft van 2022 en in 2023 werd bereikt.
Het effect van de NHG is een cruciale factor in de bepaling van de kosten. Een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie levert een lager rentetarief op omdat het risico voor de geldverstrekker vermindert. De NHG fungeert als een garantie voor de bank als de lening niet meer kan worden terugbetaald. Dit verminderde risico wordt beloond met een lagere hypotheekrente. U kunt hierdoor rekenen op een rentevoordeel van gemiddeld 0,4 tot 0,7 procentpunt. Dit verschil kan over de looptijd van de hypotheek een aanzienlijke besparing opleveren. Voor een 5 jaar vaste hypotheekrente ligt het tarief momenteel rond de 3,47% met NHG en 3,80% zonder NHG. Voor een 10 jaar vaste hypotheek ligt de rente met NHG rond de 3,7%. In november 2024 lag dit op 3,54%. Zonder NHG was de gemiddelde 10 jaar vaste rente in november 2022 nog 4,94%. Dit duidt op een significante reductie in de kosten wanneer de NHG wordt toegepast.
De keuze voor een langere of kortere rentevaste periode is een strategische beslissing. De hypotheekrente is doorgaans hoger naarmate u deze langer vastzet. Een langere rentevaste periode biedt zekerheid over uw maandlasten, maar kost meestal iets meer in rentevoeten. Kortere periodes bieden juist de mogelijkheid om van rentedalingen te profiteren, maar brengen het risico met zich mee dat de rente kan stijgen na de vastlopende periode. U heeft dan minder zekerheid over toekomstige maandlasten. De keuze hangt af van hoeveel risico u wilt nemen. In december 2023 bedroeg het verschil tussen een 20 en 30 jaar vaste hypotheekrente slechts 0,1 procentpunt, wat aantoont dat voor langlopende periodes het verschil in rente vaak klein is. Voor langlopende hypotheken met NHG lag de rente in januari 2025 tussen 3,7 en 4,0 procent. Zonder NHG was de gemiddelde 20 jaar vaste hypotheekrente rond 4,47 procent in augustus 2025. Een 30-jarige vaste hypotheek zonder NHG had toen een gemiddelde rente van 4,63 procent.
De markt voor hypotheken toont grote variatie tussen verschillende geldverstrekkers. De gemiddelde hypotheekrente van de vijf goedkoopste geldverstrekkers lag begin januari 2023 op ongeveer 3,98 procent. Overige geldverstrekkers vroegen gemiddeld 4,30 procent. Het verschil tussen deze goedkoopste vijf en de rest kan oplopen. Voor een 10 jaar vaste rente was dit begin januari 2023 maar liefst 0,32 procent. Dit lijkt een klein verschil, maar over de looptijd van een hypotheek kan dit een groot bedrag uitmaken. Om hypotheekrentes van verschillende aanbieders effectief te vergelijken, moet u verder kijken dan alleen het percentage. Rentes kunnen dagelijks wisselen en verschillen flink per geldverstrekker. Een goede vergelijking helpt u de meest voordelige hypotheek voor uw situatie te vinden.
De verwachtingen voor de komende periode, vooral in 2025, zijn gericht op stabiliteit en lichte daling. Experts verwachten geen forse daling, maar eerder een stabiele of licht dalende trend. Een 10 jaar vaste hypotheek met NHG wordt bijvoorbeeld voor eind 2025 tussen 3,0% en 3,5% verwacht. Dit komt door een verwachte dalende inflatie en renteverlagingen door de Europese Centrale Bank. Kortlopende hypotheekrentes kunnen in de komende maanden ook licht dalen of stabiel blijven. Het is echter cruciaal om niet te rekenen op een terugkeer naar de historisch lage rentes van 1 tot 2 procent die in 2021 werden gezien. De rente per periode en meetmoment kan verschillen, wat benadrukt dat er geen enkele "magische" rente bestaat die voor iedereen geldt.
De ontwikkeling van de hypothecaire markt in 2022 en de daaropvolgende jaren toont een complexe interactie tussen economische factoren, beleid en consumentengedrag. De daling in het aantal kredietaanvragen in het vierde kwartaal van 2022 was een duidelijke reactie op de stijgende rentevoeten en de energiecrisis. Het aantal aanvragen voor de aankoop + renovatie van een woning daalde met 30,5%, wat aantoont hoe renovatieprojecten extra gevoelig zijn voor veranderingen in de kredietomstandigheden. Ook het aantal aanvragen voor kredieten voor de bouw van een woning kende een sterke daling met 35%. Deze cijfers illustreren hoe de markt reageert op de externe druk.
In België bedroeg de uitstaande portefeuille eind december 2022 ongeveer 272 miljard euro. Dit is een recordbedrag, wat aantoont dat hoewel de vraag daalde in de tweede helft van het jaar, het totale bedrag aan verstrekte kredieten recordhoog bleef. De groei in de eerste jaarhelft was zo sterk dat deze de daling in de tweede jaarhelft meer dan compenseerde. Het aantal kredietovereenkomsten nam echter af met meer dan 5%, wat suggereert dat de gemiddelde kredietgrootte toenam of dat de vraag verschuift naar duurdere woningen.
De rol van de rente in deze markt is fundamenteel. In november 2022 bedroegen de rentevoeten voor kredieten met een veranderlijke rentevoet en een initiële periode van rentevastheid van meer dan 10 jaar 2,76%. Voor kredieten met een initiële rentevaste periode van meer dan 1 jaar en minder dan 5 jaar was dit 3,67%. Dit toont dat in die specifieke periode, langere vaste periodes gunstiger waren, wat een omkering is van de gebruikelijke marktstructuur waar langere periodes duurder zijn. Dit fenomeen kan worden toegeschreven aan de specifieke dynamiek van de markt in 2022, waarbij banken langere vastleggingen bevorderden om risico's te beperken.
In Nederland is de situatie iets anders. De gemiddelde 5 jaar vaste hypotheekrente ligt momenteel rond de 3,47% met NHG en 3,80% zonder NHG. In augustus 2019 lag de 5 jaar vaste rente nog onder de variabele hypotheekrente, wat aantoont hoe snel de markt kan wisselen. De laagste tarieven met NHG liggen zelfs rond de 3,21%. De gemiddelde 10 jaar vaste hypotheekrente ligt nu rond de 3,7% met NHG. Zonder NHG betaalt men doorgaans een hogere rente. Het verschil tussen met en zonder NHG blijft een cruciaal punt voor elke huiskoper.
De keuze tussen korte en lange rentevaste periodes beïnvloedt zowel de rentehoogte als de zekerheid over maandlasten. Een langere rentevaste periode geeft zekerheid, maar kost vaak meer in rente. Kortere periodes bieden de mogelijkheid om van rentedalingen te profiteren, maar brengen het risico van stijgende rentes met zich mee. Voor langlopende hypotheken met NHG lag de rente in januari 2025 tussen 3,7 en 4,0 procent. Zonder NHG was de gemiddelde 20 jaar vaste hypotheekrente rond 4,47 procent in augustus 2025. Een 30-jarige vaste hypotheek zonder NHG had toen een gemiddelde rente van 4,63 procent. Het verschil tussen 20 en 30 jaar vaste rente is vaak verrassend klein, historisch gezien slechts 0,1 procentpunt in december 2023.
De verwachtingen voor de komende periode, vooral in 2025, zijn gericht op stabiliteit en lichte daling. Experts verwachten geen forse daling, maar eerder een stabiele of licht dalende trend. Een 10 jaar vaste hypotheek met NHG wordt bijvoorbeeld voor eind 2025 tussen 3,0% en 3,5% verwacht. Dit komt door een verwachte dalende inflatie en renteverlagingen door de Europese Centrale Bank. Kortlopende hypotheekrentes kunnen in de komende maanden ook licht dalen of stabiel blijven. Het is echter cruciaal om niet te rekenen op een terugkeer naar de historisch lage rentes van 1 tot 2 procent. De markt is gereduceerd naar een nieuwe normaliteit waarbij rentes hoger zijn dan in de jaren 2021.
De gemiddelde hypotheekrente is het rentepercentage dat banken en geldverstrekkers hanteren voor een hypotheek. Dit percentage kan bijna dagelijks veranderen. Het hangt ook af van uw persoonlijke situatie. Deze rente is erg belangrijk voor uw financiën. Een klein verschil in rente kan grote gevolgen hebben voor uw maandlasten. Het beïnvloedt ook de totale kosten over de gehele looptijd van uw hypotheek. Daarom kijken veel huiskopers eerst naar de laagste rente. De laagste rente is niet altijd de belangrijkste overweging. U moet ook kijken naar de rentevaste periode, de aanwezigheid van NHG en uw persoonlijke situatie.
Om hypotheekrentes van verschillende aanbieders effectief te vergelijken, moet u verder kijken dan alleen het percentage. Rentes kunnen dagelijks wisselen en verschillen flink per geldverstrekker. Een goede vergelijking helpt u de meest voordelige hypotheek voor uw situatie te vinden. De gemiddelde hypotheekrente van de vijf goedkoopste geldverstrekkers lag begin januari 2023 op ongeveer 3,98 procent. Overige geldverstrekkers vroegen gemiddeld 4,30 procent. Het verschil tussen deze goedkoopste vijf en de rest kan oplopen. Voor een 10 jaar vaste rente was dit begin januari 2023 maar liefst 0,32 procent. Zo ziet u een groot verschil over de looptijd van uw hypotheek.
Technische Vergelijking van Rentetarieven per Looptijd en NHG-status
De volgende tabel toont een overzicht van de gemiddelde rentetarieven op verschillende momenten in de tijd, met en zonder NHG, voor diverse rentevaste periodes. Dit biedt inzicht in hoe de markt heeft geëvolueerd van 2022 tot 2025.
| Rentevaste Periode | Met NHG (Gemiddeld) | Zonder NHG (Gemiddeld) | Opmerkingen / Context |
|---|---|---|---|
| 5 jaar | 3,47% (momenteel) | 3,80% (momenteel) | In 2019 lag 5 jaar vast onder de variabele rente. |
| 10 jaar | 3,7% (momenteel) | 4,94% (november 2022) | In augustus 2025 was het met NHG 3,69%. |
| 20 jaar | 3,7% tot 4,0% (jan 2025) | 4,47% (aug 2025) | Verschil tussen met en zonder NHG is duidelijk zichtbaar. |
| 30 jaar | - | 4,63% (aug 2025) | Verschil met 20 jaar vast is historisch klein (0,1%). |
| Variabele | 2,76% (nov 2022) | - | Alleen voor kredieten met initiële vastheid >10 jaar. |
Deze tabel illustreert hoe de aanwezigheid van NHG een significant voordeel biedt in termen van rentevoordeel. Het verschil tussen 20 en 30 jaar vaste rente is vaak klein, wat suggereert dat voor langlopende periodes het voordeel van een extra jaar vastheid beperkt is. Echter, voor kortere periodes, zoals 5 en 10 jaar, is het verschil tussen met en zonder NHG duidelijk waarneembaar. De verwachting voor 2025 is dat de rente verder zal dalen, maar niet naar de niveaus van 2021.
De markt voor hypotheken is een dynamisch systeem dat reageert op economische veranderingen. De stijgende rentevoeten in de tweede helft van 2022 en de impact van de energiecrisis hebben geleid tot een terugval in de vraag. Het aantal kredietaanvragen daalde met ongeveer 25% in het vierde trimester van 2022. De daling was algemeen en sloeg op alle categorieën. Het aantal aanvragen voor de aankoop van een woning daalde met 18%, voor aankoop + renovatie met 30,5%, voor renovatie met 29,5%, en voor andere doeleinden met 46%. Ook het aantal aanvragen voor de bouw van een woning daalde met 35%. Deze cijfers tonen hoe gevoelig de markt reageert op externe factoren.
In België bedroeg het totale uitstaande bedrag aan hypothecair krediet eind december 2022 ongeveer 272 miljard euro. De leden van de BVK nemen samen ongeveer 90% van het totaal aantal nieuw verstrekte hypothecaire kredieten voor hun rekening. Ondanks de daling in het aantal aanvragen, was 2022 een recordjaar voor het totaal bedrag aan verstrekte kredieten. De groei in de eerste jaarhelft was zo sterk dat deze de daling in de tweede jaarhelft compenseerde. Het aantal kredietovereenkomsten nam echter met meer dan 5% af, wat aantoont dat de gemiddelde kredietgrootte toenam of dat de vraag verschuift naar duurdere woningen.
De rol van de rente in deze markt is fundamenteel. In november 2022 bedroegen de rentevoeten voor kredieten met een veranderlijke rentevoet en een initiële periode van rentevastheid van meer dan 10 jaar 2,76%. Voor kredieten met een initiële rentevaste periode van meer dan 1 jaar en minder dan 5 jaar was dit 3,67%. Dit toont dat in die specifieke periode, langere vaste periodes gunstiger waren, wat een omkering is van de gebruikelijke marktstructuur waar langere periodes duurder zijn. Dit fenomeen kan worden toegeschreven aan de specifieke dynamiek van de markt in 2022, waarbij banken langere vastleggingen bevorderden om risico's te beperken.
In Nederland is de situatie iets anders. De gemiddelde 5 jaar vaste hypotheekrente ligt momenteel rond de 3,47% met NHG en 3,80% zonder NHG. In augustus 2019 lag de 5 jaar vaste rente nog onder de variabele hypotheekrente, wat aantoont hoe snel de markt kan wisselen. De laagste tarieven met NHG liggen zelfs rond de 3,21%. De gemiddelde 10 jaar vaste hypotheekrente ligt nu rond de 3,7% met NHG. Zonder NHG betaalt men doorgaans een hogere rente. Het verschil tussen met en zonder NHG blijft een cruciaal punt voor elke huiskoper.
De keuze tussen korte en lange rentevaste periodes beïnvloedt zowel de rentehoogte als de zekerheid over maandlasten. Een langere rentevaste periode geeft zekerheid, maar kost vaak meer in rente. Kortere periodes bieden de mogelijkheid om van rentedalingen te profiteren, maar brengen het risico van stijgende rentes met zich mee. Voor langlopende hypotheken met NHG lag de rente in januari 2025 tussen 3,7 en 4,0 procent. Zonder NHG was de gemiddelde 20 jaar vaste hypotheekrente rond 4,47 procent in augustus 2025. Een 30-jarige vaste hypotheek zonder NHG had toen een gemiddelde rente van 4,63 procent. Het verschil tussen 20 en 30 jaar vaste rente is vaak verrassend klein, historisch gezien slechts 0,1 procentpunt in december 2023.
De verwachtingen voor de komende periode, vooral in 2025, zijn gericht op stabiliteit en lichte daling. Experts verwachten geen forse daling, maar eerder een stabiele of licht dalende trend. Een 10 jaar vaste hypotheek met NHG wordt bijvoorbeeld voor eind 2025 tussen 3,0% en 3,5% verwacht. Dit komt door een verwachte dalende inflatie en renteverlagingen door de Europese Centrale Bank. Kortlopende hypotheekrentes kunnen in de komende maanden ook licht dalen of stabiel blijven. Het is echter cruciaal om niet te rekenen op een terugkeer naar de historisch lage rentes van 1 tot 2 procent. De markt is gereduceerd naar een nieuwe normaliteit waarbij rentes hoger zijn dan in de jaren 2021.
Strategieën voor de Hypotheekkeuze
De keuze van de juiste hypotheek vereist een strategische benadering die verder gaat dan alleen het kijken naar het laagste percentage. Een goede vergelijking van hypotheekrentes vereist aandacht voor details zoals de rentevaste periode, de aanwezigheid van NHG, en de persoonlijke financiële situatie. Het is essentieel om te begrijpen dat een klein verschil in rente over de looptijd van een hypotheek grote financiële consequenties kan hebben. De gemiddelde hypotheekrente van de vijf goedkoopste geldverstrekkers lag begin januari 2023 op ongeveer 3,98 procent. Overige geldverstrekkers vroegen gemiddeld 4,30 procent. Het verschil tussen deze goedkoopste vijf en de rest kan oplopen tot 0,32 procent voor een 10 jaar vaste rente. Dit verschil lijkt klein, maar over een periode van 10 jaar kan dit leiden tot duizenden euro's extra kosten.
De aanwezigheid van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is een cruciale factor in de bepaling van de kosten. Een hypotheek met NHG levert een lager rentetarief op omdat het risico voor de geldverstrekker vermindert. De NHG fungeert als een garantie voor de bank als de lening niet meer kan worden terugbetaald. Dit verminderde risico wordt beloond met een lagere hypotheekrente. U kunt hierdoor rekenen op een rentevoordeel van gemiddeld 0,4 tot 0,7 procentpunt. Dit verschil kan over de looptijd van de hypotheek een aanzienlijke besparing opleveren. Voor een 5 jaar vaste hypotheekrente ligt het tarief momenteel rond de 3,47% met NHG en 3,80% zonder NHG. Voor een 10 jaar vaste hypotheek ligt de rente met NHG rond de 3,7%. In november 2024 lag dit op 3,54%. Zonder NHG was de gemiddelde 10 jaar vaste rente in november 2022 nog 4,94%. Dit duidt op een significante reductie in de kosten wanneer de NHG wordt toegepast.
De keuze voor een langere of kortere rentevaste periode is een strategische beslissing. De hypotheekrente is doorgaans hoger naarmate u deze langer vastzet. Een langere rentevaste periode biedt zekerheid over uw maandlasten, maar kost meestal iets meer in rentevoeten. Kortere periodes bieden juist de mogelijkheid om van rentedalingen te profiteren, maar brengen het risico met zich mee dat de rente kan stijgen na de vastlopende periode. U heeft dan minder zekerheid over toekomstige maandlasten. De keuze hangt af van hoeveel risico u wilt nemen. In december 2023 bedroeg het verschil tussen een 20 en 30 jaar vaste hypotheekrente slechts 0,1 procentpunt, wat aantoont dat voor langlopende periodes het verschil in rente vaak klein is. Voor langlopende hypotheken met NHG lag de rente in januari 2025 tussen 3,7 en 4,0 procent. Zonder NHG was de gemiddelde 20 jaar vaste hypotheekrente rond 4,47 procent in augustus 2025. Een 30-jarige vaste hypotheek zonder NHG had toen een gemiddelde rente van 4,63 procent.
De markt voor hypotheken toont grote variatie tussen verschillende geldverstrekkers. De gemiddelde hypotheekrente van de vijf goedkoopste geldverstrekkers lag begin januari 2023 op ongeveer 3,98 procent. Overige geldverstrekkers vroegen gemiddeld 4,30 procent. Het verschil tussen deze goedkoopste vijf en de rest kan oplopen. Voor een 10 jaar vaste rente was dit begin januari 2023 maar liefst 0,32 procent. Dit lijkt een klein verschil, maar over de looptijd van een hypotheek kan dit een groot bedrag uitmaken. Om hypotheekrentes van verschillende aanbieders effectief te vergelijken, moet u verder kijken dan alleen het percentage. Rentes kunnen dagelijks wisselen en verschillen flink per geldverstrekker. Een goede vergelijking helpt u de meest voordelige hypotheek voor uw situatie te vinden.
De verwachtingen voor de komende periode, vooral in 2025, zijn gericht op stabiliteit en lichte daling. Experts verwachten geen forse daling, maar eerder een stabiele of licht dalende trend. Een 10 jaar vaste hypotheek met NHG wordt bijvoorbeeld voor eind 2025 tussen 3,0% en 3,5% verwacht. Dit komt door een verwachte dalende inflatie en renteverlagingen door de Europese Centrale Bank. Kortlopende hypotheekrentes kunnen in de komende maanden ook licht dalen of stabiel blijven. Het is echter cruciaal om niet te rekenen op een terugkeer naar de historisch lage rentes van 1 tot 2 procent die in 2021 werden gezien. De markt is gereduceerd naar een nieuwe normaliteit waarbij rentes hoger zijn dan in de jaren 2021.
Conclusie
De ontwikkeling van de hypothecaire markt in 2022 en de daaropvolgende jaren toont een complexe interactie tussen economische factoren, beleid en consumentengedrag. De daling in het aantal kredietaanvragen in het vierde kwartaal van 2022 was een duidelijke reactie op de stijgende rentevoeten en de energiecrisis. Het aantal aanvragen voor de aankoop + renovatie van een woning daalde met 30,5%, wat aantoont hoe renovatieprojecten extra gevoelig zijn voor veranderingen in de kredietomstandigheden. Ook het aantal aanvragen voor kredieten voor de bouw van een woning kende een sterke daling met 35%. Deze cijfers illustreren hoe de markt reageert op de externe druk.
In België bedroeg de uitstaande portefeuille eind december 2022 ongeveer 272 miljard euro. Dit is een recordbedrag, wat aantoont dat hoewel de vraag daalde in de tweede helft van het jaar, het totale bedrag aan verstrekte kredieten recordhoog bleef. De groei in de eerste jaarhelft was zo sterk dat deze de daling in de tweede jaarhelft meer dan compenseerde. Het aantal kredietovereenkomsten nam echter af met meer dan 5%, wat suggereert dat de gemiddelde kredietgrootte toenam of dat de vraag verschuift naar duurdere woningen.
De rol van de rente in deze markt is fundamenteel. In november 2022 bedroegen de rentevoeten voor kredieten met een veranderlijke rentevoet en een initiële periode van rentevastheid van meer dan 10 jaar 2,76%. Voor kredieten met een initiële rentevaste periode van meer dan 1 jaar en minder dan 5 jaar was dit 3,67%. Dit toont dat in die specifieke periode, langere vaste periodes gunstiger waren, wat een omkering is van de gebruikelijke marktstructuur waar langere periodes duurder zijn. Dit fenomeen kan worden toegeschreven aan de specifieke dynamiek van de markt in 2022, waarbij banken langere vastleggingen bevorderden om risico's te beperken.
In Nederland is de situatie iets anders. De gemiddelde 5 jaar vaste hypotheekrente ligt momenteel rond de 3,47% met NHG en 3,80% zonder NHG. In augustus 2019 lag de 5 jaar vaste rente nog onder de variabele hypotheekrente, wat aantoont hoe snel de markt kan wisselen. De laagste tarieven met NHG liggen zelfs rond de 3,21%. De gemiddelde 10 jaar vaste hypotheekrente ligt nu rond de 3,7% met NHG. Zonder NHG betaalt men doorgaans een hogere rente. Het verschil tussen met en zonder NHG blijft een cruciaal punt voor elke huiskoper.
De keuze tussen korte en lange rentevaste periodes beïnvloedt zowel de rentehoogte als de zekerheid over maandlasten. Een langere rentevaste periode geeft zekerheid, maar kost vaak meer in rente. Kortere periodes bieden de mogelijkheid om van rentedalingen te profiteren, maar brengen het risico van stijgende rentes met zich mee. Voor langlopende hypotheken met NHG lag de rente in januari 2025 tussen 3,7 en 4,0 procent. Zonder NHG was de gemiddelde 20 jaar vaste hypotheekrente rond 4,47 procent in augustus 2025. Een 30-jarige vaste hypotheek zonder NHG had toen een gemiddelde rente van 4,63 procent. Het verschil tussen 20 en 30 jaar vaste rente is vaak verrassend klein, historisch gezien slechts 0,1 procentpunt in december 2023.
De verwachtingen voor de komende periode, vooral in 2025, zijn gericht op stabiliteit en lichte daling. Experts verwachten geen forse daling, maar eerder een stabiele of licht dalende trend. Een 10 jaar vaste hypotheek met NHG wordt bijvoorbeeld voor eind 2025 tussen 3,0% en 3,5% verwacht. Dit komt door een verwachte dalende inflatie en renteverlagingen door de Europese Centrale Bank. Kortlopende hypotheekrentes kunnen in de komende maanden ook licht dalen of stabiel blijven. Het is echter cruciaal om niet te rekenen op een terugkeer naar de historisch lage rentes van 1 tot 2 procent. De markt is gereduceerd naar een nieuwe normaliteit waarbij rentes hoger zijn dan in de jaren 2021.
De gemiddelde hypotheekrente is het rentepercentage dat banken en geldverstrekkers hanteren voor een hypotheek. Dit percentage kan bijna dagelijks veranderen. Het hangt ook af van uw persoonlijke situatie. Deze rente is erg belangrijk voor uw financiën. Een klein verschil in rente kan grote gevolgen hebben voor uw maandlasten. Het beïnvloedt ook de totale kosten over de gehele looptijd van uw hypotheek. Daarom kijken veel huiskopers eerst naar de laagste rente. De laagste rente is niet altijd de belangrijkste overweging. U moet ook kijken naar de rentevaste periode, de aanwezigheid van NHG en uw persoonlijke situatie.
Om hypotheekrentes van verschillende aanbieders effectief te vergelijken, moet u verder kijken dan alleen het percentage. Rentes kunnen dagelijks wisselen en verschillen flink per geldverstrekker. Een goede vergelijking helpt u de meest voordelige hypotheek voor uw situatie te vinden. De gemiddelde hypotheekrente van de vijf goedkoopste geldverstrekkers lag begin januari 2023 op ongeveer 3,98 procent. Overige geldverstrekkers vroegen gemiddeld 4,30 procent. Het verschil tussen deze goedkoopste vijf en de rest kan oplopen. Voor een 10 jaar vaste rente was dit begin januari 2023 maar liefst 0,32 procent. Zo ziet u een groot verschil over de looptijd van uw hypotheek.