Inleiding
De gemeente Oude IJsselstreek speelt een actieve rol in de energietransitie, niet alleen op het vlak van duurzame energieopwekking, maar ook in de ondersteuning van inwoners met energiekosten. In dit artikel wordt ingegaan op de regionale energiestrategie, de voortgang van duurzame energieprojecten, de hulp die wordt geboden bij het aanvragen van energietoeslag en de relevante regelgeving die van toepassing is op subsidieaanvragen. Daarnaast wordt ingegaan op de praktische stappen die inwoners kunnen ondernemen om financiële ondersteuning te verkrijgen, zoals het gebruik van de Praotbus en het online aanvragen via de website van de Belastingdienst. De focus ligt op feiten uit de beschikbare bronnen, zonder toevoeging van speculaties of onbevraagde informatie.
De Regionale Energiestrategie (RES) van de Achterhoek
Doelstellingen en voortgang
De gemeente Oude IJsselstreek is onderdeel van de RES-regio Achterhoek, een regio die zich heeft gesteld als doel om in 2030 jaarlijks 1,35 TeraWattuur (TWh) aan duurzame energie met zon en wind op te wekken. Dit doel vormt een bijdrage aan het Klimaatakkoord van Nederland en de eigen regionale energie-ambities. Inmiddels is er al sprake van vooruitgang: in 2023 wordt al 0,58 TWh per jaar opgewekt. Bij het meenemen van projecten die in de pijplijn zitten, komt dit op 0,73 TWh per jaar uit, wat ruim 54% van het beoogde doel is.
Uitvoering en uitdagingen
De meeste voortgang is geboekt op het gebied van zonneparken op land, waar het doel van 0,21 TWh per jaar al is gehaald. Bij zon op daken (0,35 TWh per jaar) is iets meer dan de helft gerealiseerd, maar door netcongestie – te weinig capaciteit op het elektriciteitsnet – is het onzeker of dit doel nog haalbaar is. In de praktijk wordt er daarom gewerkt aan een vernieuwde aanpak voor dit onderdeel.
Op het gebied van windenergie, met een doel van 0,55 TWh per jaar, zijn er tot nu toe nog geen nieuwe windparken gebouwd of vergunningen aangevraagd. Gemeenten als Doetinchem en Oude IJsselstreek zijn al klaar met het vaststellen van hun windbeleid, terwijl andere gemeenten, zoals Aalten en Winterswijk, in 2025 hun beleid zullen herzien of evalueren. Dit laat zien dat de regio voorzichtig te werk gaat, met aandacht voor het landschap en de ruimtelijke kwaliteit.
De Achterhoek heeft in 2016 een Regionale Uitvoeringsagenda (RUA) opgesteld, die als basis fungeerde voor de RES 1.0. Sindsdien zijn inwoners, maatschappelijke organisaties en agrariërs betrokken bij de ontwikkeling van de strategie via online sessies en een peiling. Ook jongeren zijn betrokken via Jong RES Achterhoek, aangezien zij de belangrijkste generatie zijn die profijt zal hebben van de duurzame energietransitie.
Kansen en toekomstige ontwikkelingen
Er wordt aandacht besteed aan zorgvuldige keuzes op het gebied van ruimte en landschap. Niet alles wat technisch haalbaar is, hoeft op korte termijn ook al uitgevoerd te worden. Innovaties in energieopslag (zoals batterijen) en energieomzetters (zoals waterstof) worden als belangrijke toekomstige ontwikkelingen genoemd.
De samenwerking tussen gemeenten, waterschappen en netbeheerders, zoals Liander, is centraal in de uitvoering van de RES. Oude IJsselstreek heeft al voldaan aan het bod dat opgenomen is in de RES 1.0, wat wijst op een positieve voortgang binnen de regio.
Energiehulp voor inwoners: Praotbus en huurtoeslag
De Praotbus: Hulp ter plaatse
In november 2023 is een speciale Praotbus opgericht om inwoners van Oude IJsselstreek te helpen bij vragen over energietoeslag en andere regelingen. Medewerkers van de gemeente reizen door verschillende dorpen, waaronder Terborg, Varsseveld en Ulft, om directe hulp en informatie te bieden. De Praotbus is een praktische aanpak om inwoners te ondersteunen bij het aanvragen van financiële hulp, met name in het licht van stijgende energiekosten en het complexe beleid rondom subsidies en toeslagen.
Huurtoeslag: Aanvragen en voorwaarden
Een belangrijk onderdeel van de hulp die de gemeente biedt is de huurtoeslag. Deze toeslag is geen automatisch recht, maar moet expliciet worden aangevraagd. De gemeente helpt inwoners bij het aanvragen van deze toeslag, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de Belastingdienst via het platform "Mijn toeslagen".
De huurtoeslag is bedoeld voor mensen die van een lager inkomen afhankelijk zijn en hoge huurkosten ondervinden. De berekening van de toeslag gebeurt op basis van het inkomen van de huurder, het aantal personen in het huishouden en het maximale huurbedrag dat per regio vastgesteld is. Ieder jaar wordt de huurindexatie berekend, wat leidt tot een nieuwe vaststelling van het maximale huurbedrag. Als de huur hoger is dan dit maximumbedrag, is er geen recht op huurtoeslag.
Inwoners kunnen een proefberekening uitvoeren via de website van de Belastingdienst om te bepalen hoeveel huurtoeslag ze mogelijk kunnen ontvangen. Als het aanvraagproces problemen oplevert, kan contact opgenomen worden met de gemeente voor hulp.
Subsidiebeleid en regelgeving
Algemene Subsidieverordening Oude IJsselstreek
De gemeente Oude IJsselstreek heeft in september 2020 besloten op de vaststelling van de Algemene Subsidieverordening (ASV). Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2021 en vervangt de oude Algemene Subsidieregeling van 2008. De ASV bepaalt de algemene regels voor het verstrekken van subsidies door de gemeente.
De verordening bevat inleidende bepalingen over definities, zoals "De-minimissteun", en legt uit onder welke voorwaarden subsidies worden verstrekt. De bepalingen worden periodiek voorgelegd aan de gemeenteraad, en er wordt een motivatie gegeven voor elke subsidieaanslag. De verordening is openbaar en kan via de website van de gemeente worden ingezien.
De Algemene Subsidieverordening is een juridisch bindend instrument dat ervoor zorgt dat subsidies transparant en volgens vaste regels worden verstrekt. Voor aanvragen die zijn ingediend vóór 1 januari 2021, gelden de oude regels van de Algemene Subsidieregeling 2008.
Subsidieaanvragen en toepassing
Voor wie subsidie wil aanvragen, geldt dat de aanvraag moet voldoen aan de voorwaarden die zijn vastgelegd in de ASV. De gemeente houdt zich aan deze regels en kan subsidies verstrekken in overleg met externe partijen, zoals waterschappen of regionale overheden. De toepassing van de verordening wordt gemotiveerd en periodiek verslag gedaan aan de gemeenteraad.
De ASV is opgenomen in de lokale regelgeving van de gemeente en kan via de officiële website van de overheid worden bekeken. Als er fouten of onduidelijkheden zijn in de regeling, kan contact opgenomen worden met de gemeente of via de e-mail [email protected].
Praktische stappen voor inwoners
Hoe aanvragen voor huurtoeslag en energietoeslag
Inwoners die financiële ondersteuning nodig hebben, kunnen volgende stappen ondernemen:
- Proefberekening maken: Gebruik het platform "Mijn toeslagen" van de Belastingdienst om een inschatting te maken van het huurbudget en eventuele huurtoeslag.
- Aanvraag indienen: Als de proefberekening duidelijk is en de huurkosten hoger liggen dan het maximale huurbedrag, kan een officiële aanvraag worden ingediend via "Mijn toeslagen".
- Hulp van de gemeente: Als het proces onduidelijk is of problemen ontstaan, kan contact opgenomen worden met de gemeente Oude IJsselstreek via de wijkteams of via de website.
- Praotbus bezoeken: In november is de Praotbus actief in verschillende dorpen. Inwoners kunnen hier persoonlijk terecht voor hulp bij het aanvragen van toeslagen.
- Advies zoeken bij energieexperts: Voor vragen rondom energietoeslagen en subsidieaansluiting kan ook terechtgezocht worden bij energieadviseurs van de gemeente of regionale diensten.
Subsidievoorbeelden en mogelijke aanvragen
De gemeente Oude IJsselstreek biedt ook subsidies aan voor energieopwekkende projecten op woningen. Inwoners kunnen hierbij ondersteuning krijgen bij het aanvragen van subsidies voor zonneweringen, warmtepompen of andere duurzame maatregelen. De Algemene Subsidieverordening bepaalt welke voorwaarden gelden en hoeveelheid ondersteuning die beschikbaar is.
De rol van Oude IJsselstreek in de regio
Samenwerking met andere gemeenten en instanties
Oude IJsselstreek werkt nauw samen met andere gemeenten in de Achterhoek, zoals Doetinchem, Winterswijk en Aalten, evenals met waterschappen, netbeheerders en de provincie Gelderland. Deze samenwerking is nodig om de doelen van de RES te behalen en om te zorgen voor een goede verdeling van energieprojecten en hulp voor inwoners.
De gemeente is ook betrokken bij regionale initiatieven, zoals de Regionale Energiestrategie en het onderzoek naar de meest efficiënte manieren van energieopwekking. Door het vaststellen van windbeleid en het herzien van bestaande beleidskaders, zorgt Oude IJsselstreek ervoor dat er zorgvuldig wordt omgegaan met het landschap en de leefomgeving.
Toekomstvisie en kansen voor inwoners
De gemeente ziet de energietransitie niet enkel als een technische uitdaging, maar ook als een kansenrijk domein voor inwoners. Door de combinatie van duurzame energieprojecten, hulp bij energiekosten en subsidies voor woningbouw, biedt Oude IJsselstreek een ondersteunend klimaat voor woonprojecten, woningbouw en energieefficiëntie.
Inwoners kunnen profiteren van deze aanpak door bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen aan te nemen, subsidies te benutten en financiële ondersteuning aan te vragen. Door middel van educatie, praktische hulp en samenwerking met regionale instanties, wordt er gewerkt aan een leefbaar en duurzaam Oude IJsselstreek.
Conclusie
De gemeente Oude IJsselstreek speelt een actieve rol in de duurzame energietransitie en biedt inwoners ondersteuning bij energiekosten via toeslagen en subsidies. De Regionale Energiestrategie van de Achterhoek stelt doelstellingen voor duurzame energieopwekking en zet samenwerking centraal tussen gemeenten en regionale instanties. Inwoners kunnen terecht bij de Praotbus of via de Belastingdienst om energietoeslag of huurtoeslag aan te vragen. De Algemene Subsidieverordening biedt een juridisch kader voor subsidies en maakt het proces transparant en bindend.
Door middel van zorgvuldig beleid, educatie en praktische hulp, zorgt Oude IJsselstreek ervoor dat inwoners goed ondersteund worden in het aanpakken van energiekosten en duurzame woningbouwprojecten. In de toekomst wordt de gemeente blijven werken aan innovatie, samenwerking en toegankelijke ondersteuning voor haar inwoners.