Voor ouders die na een relatiebreuk of eind huwelijk kiezen voor co-ouderschap, zijn er een aantal belangrijke fiscale en sociale zaken om rekening mee te houden. Deze omvatten onder andere de huurtoeslag, kinderbijslag, kinderopvangtoeslag, inkomensafhankelijke combinatiekorting (IAK/IAKK) en het kindgebonden budget (KGB). In dit artikel bespreken we hoe co-ouderschap beïnvloedt op de huurtoeslag, een subsidiesysteem dat specifiek gericht is op het verlagen van huurkosten. We geven ook richtlijnen op basis van de voorwaarden, praktijkvoorbeelden en aanbevelingen voor het bepalen van het juiste recht.
Wat is co-ouderschap?
Co-ouderschap wordt door de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) gedefinieerd als een situatie waarin beide ouders de dagelijkse opvang en opvoeding van hun kind gelijk verdelen. Deze gelijkheid wordt gemeten aan de hand van het aantal dagen dat het kind bij elke ouder verblijft. De eis is dat het kind minstens drie hele dagen per week bij elk van de ouders woont. Een andere mogelijkheid is dat het kind om en om een week bij de ene ouder en een week bij de andere ouder verblijft. De telling van dagen hoeft niet per se vanaf maandag te starten.
Vakanties tellen ook mee bij de bepaling van co-ouderschap. Zo kan een verdeling van 156 dagen per jaar per ouder voldoende zijn om juridisch gezien co-ouderschap te kunnen stellen. Het is belangrijk dat beide ouders voldoen aan de voorwaarden van de betreffende toeslagen, zoals de huurtoeslag en kinderopvangtoeslag.
Wat is de huurtoeslag?
De huurtoeslag is een financiering door de overheid om huurkosten te ondersteunen voor personen met een laag inkomen. De hoogte van de toeslag hangt af van het inkomen, het vermogen en het aantal medebewoners op een adres. Het is een individuele toeslag, wat betekent dat het per persoon berekend wordt, onafhankelijk van het gezamenlijke inkomen van het ouderlijk huishouden.
Bij co-ouderschap kunnen beide ouders een huurtoeslag aanvragen, mits de kinderen ingeschreven staan op hun respectievelijke adressen. Het is mogelijk dat het kind bij één ouder is ingeschreven en bij de andere niet, afhankelijk van wie de toeslagen eerlijker wil verdelen. In dat geval telt het kind enkel mee voor de huurtoeslag bij de ouder waarop het is ingeschreven.
Hoe werkt huurtoeslag bij co-ouderschap?
Bij co-ouderschap kan de huurtoeslag worden gesplitst tussen beide ouders. Dit is mogelijk mits het kind op elk adres ingeschreven staat of als er sprake is van een gelijk verdeling van de zorgtijd. Hierbij gelden een aantal belangrijke aandachtspunten:
- Inschrijving van het kind: Het kind telt enkel mee voor de huurtoeslag bij de ouder waarop het is ingeschreven in de BRP (Basisregistratie Personen).
- Verklaring co-ouderschap: Als beide ouders huurtoeslag aanvragen, is het verplicht om een "verklaring co-ouderschap" in te vullen en te ondertekenen. Deze verklaring bevestigt dat er sprake is van co-ouderschap en hoe de zorg van het kind is verdeeld.
- Toepassing per ouder: De huurtoeslag wordt per ouder berekend. Daarom is het belangrijk dat beide ouders afzonderlijk aandacht besteden aan hun eigen inkomens- en vermogenssituatie.
Een voorbeeld: Emma en Lars hebben een kind dat 50/50 bij hen woont. Het kind is ingeschreven bij Emma, niet bij Lars. In dat geval telt het kind mee voor Emma’s huurtoeslag, maar niet voor die van Lars. Als beide ouders echter huurtoeslag aanvragen en het kind is ingeschreven bij beide, is het mogelijk dat beide ouders recht hebben op een huurtoeslag, mits ze aan de voorwaarden voldoen.
Praktijkvoorbeelden
Voorbeeld 1: Een kind is ingeschreven bij één ouder
Lars en Emma hebben een kind dat 50/50 bij hen woont. Het kind is echter enkel ingeschreven bij Emma. De gevolgen zijn:
- Huurtoeslag: Emma kan het kind meetellen voor haar huurtoeslag. Lars kan het kind niet meetellen, omdat het daar niet ingeschreven staat.
- Kinderopvangtoeslag: Beide ouders kunnen kinderopvangtoeslag aanvragen voor de dagen dat het kind bij hen is.
- Kinderbijslag: Emma ontvangt de kinderbijslag, mits ze aan de voorwaarden voldoet. Lars ontvangt deze niet, omdat het kind niet ingeschreven staat bij hem.
Voorbeeld 2: Meerdere kinderen en gelijke inschrijving
Eva en Tim hebben twee kinderen. Het ene kind is ingeschreven bij Eva, het andere bij Tim. Beide ouders werken en wonen in eigen huishouden. De gevolgen zijn:
- Huurtoeslag: Beide ouders kunnen het kind meetellen dat bij hen is ingeschreven.
- Kinderbijslag: Eva ontvangt kinderbijslag voor het kind dat bij haar staat ingeschreven; Tim voor het andere kind.
- Kinderopvangtoeslag: Beide ouders vragen kinderopvangtoeslag aan voor hun eigen zorgdagen.
- IAKK: Beide ouders kunnen IAKK aanvragen, mits ze aan de voorwaarden voldoen en minstens drie dagen per week de zorg voor de kinderen nemen.
Belangrijke aandachtspunten bij huurtoeslag en co-ouderschap
- Inschrijving in de BRP: Het kind moet ingeschreven staan op het adres van de ouder die de huurtoeslag wil ontvangen. Dit is een strikte voorwaarde.
- Verklaring co-ouderschap: Als beide ouders huurtoeslag aanvragen, is het verplicht om een verklaring co-ouderschap in te vullen en te ondertekenen.
- Inkomsten en vermogen: De hoogte van de huurtoeslag hangt af van de individuele inkomsten en het vermogen van de aanvrager. Hierdoor kan het verstandig zijn om het kind in te schrijven bij de ouder met het laagste inkomen.
- Tijdsverdeling: Het is belangrijk dat de zorg van het kind gelijk verdeeld is. Dit wordt gemeten in dagen per week of per maand. Het is niet voldoende om slechts enkele weken per maand de zorg te hebben.
Tips voor ouders bij co-ouderschap en huurtoeslag
- Duidelijke afspraken maken: Het is verstandig om duidelijke afspraken te maken over wie welke toeslagen aanvraagt en hoe de belastingvoordelen verdeeld worden.
- Inschrijving bij de juiste ouder: Voor het verhogen van de huurtoeslag is het verstandig om het kind in te schrijven bij de ouder met het laagste inkomen.
- Verklaring co-ouderschap invullen: Als beide ouders huurtoeslag aanvragen, is het verplicht om een verklaring in te vullen.
- Overleg met een fiscalist of toeslagenexpert: Aangezien fiscale regels complex kunnen zijn, is het verstandig om overleg te hebben met een expert om fouten en onaangename verrassingen te voorkomen.
Co-ouderschap en andere toeslagen
Bij co-ouderschap zijn er ook gevolgen voor andere toeslagen zoals de kinderopvangtoeslag, kinderbijslag, kindgebonden budget, en de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IAK/IAKK). Deze worden hier kort belicht:
Kinderopvangtoeslag
Beide ouders kunnen kinderopvangtoeslag aanvragen, mits ze werken of studeren. De toeslag wordt berekend op basis van het aantal opvanguren dat bij de zorgdagen van de ouder valt. Iedere ouder moet apart een aanvraag indienen.
Kinderbijslag
De kinderbijslag wordt uitbetaald door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Bij co-ouderschap krijgt elke ouder de helft van de kinderbijslag. Als het kind ingeschreven staat bij één ouder, kan deze ouder de kinderbijslag ontvangen en deze vervolgens verdelen.
Kindgebonden budget (KGB)
Het kindgebonden budget is een fiscale korting op de inkomstenbelasting. Het wordt uitbetaald aan de ouder waarop het kind is ingeschreven. Bij co-ouderschap kan het KGB verdeeld worden tussen beide ouders, mits het kind bij beiden is ingeschreven.
Inkomensafhankelijke combinatiekorting (IAK/IAKK)
De inkomensafhankelijke combinatiekorting is een fiscale korting op de inkomstenbelasting. Bij co-ouderschap kan de IAKK verdeeld worden tussen beide ouders, mits ze minstens drie dagen per week de zorg voor het kind nemen. In 2025 is de IAKK verhoogd tot 2.986 euro, met voorwaarden zoals een kind jonger dan 12 jaar op het adres ingeschreven.
Conclusie
Co-ouderschap biedt ouders de mogelijkheid om de zorg en verantwoordelijkheid voor hun kind gelijk te verdelen. Hierbij zijn er een aantal belangrijke fiscale en sociale gevolgen, waaronder de huurtoeslag. Bij co-ouderschap kunnen beide ouders huurtoeslag aanvragen, mits het kind op hun respectievelijke adressen is ingeschreven. Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken over wie welke toeslagen ontvangt en hoe de belastingvoordelen verdeeld worden.
De huurtoeslag is een individuele toeslag die berekend wordt op basis van het inkomen, vermogen en het aantal medebewoners. Het is verstandig om het kind in te schrijven bij de ouder met het laagste inkomen om de huurtoeslag te verhogen. Daarnaast is het verplicht om een verklaring co-ouderschap in te vullen en te ondertekenen als beide ouders huurtoeslag aanvragen.
Over het algemeen geldt dat co-ouderschap fiscaal gezien voordeel kan bieden, mits de afspraken goed geregeld zijn. Het is verstandig om overleg te hebben met een fiscalist of toeslagenexpert om fouten te voorkomen.