Voor personen die terechtkomen in een verzorgingshuis of verpleeghuis is het belangrijk om te begrijpen hoe huurtoeslagen en zorgtoeslagen worden bepaald. Deze subsidies worden vaak cruciaal voor de financiële situatie van bewoners en hun nabestaanden. Deelname aan een zorginstelling heeft gevolgen voor de ontvangsten en aansprakelijkheden. In dit artikel leggen we op basis van betrouwbare informatie uit wat u kunt verwachten als u of uw partner wordt opgenomen in een verzorgingshuis, welke regels van toepassing zijn op huur- en zorgtoeslagen, en hoe u deze wijzigingen correct kunt melden aan de Belastingdienst.
Wat is een verzorgingshuis en wat zijn de zorgtoeslagen?
Een verzorgingshuis biedt uitgebreide zorg en ondersteuning aan personen die door ouderdom of ziekte niet meer zelfstandig kunnen wonen. Dit verschilt van een verpleeghuis, dat zich vooral richt op intensieve medische zorg of behandelingen. In een verzorgingshuis kan men rekenen op een beschutte woonomgeving, waar ondersteuning gegeven wordt voor het alledaagse, zoals eten, douchen en medicatie.
Wanneer iemand in een zorginstelling woont, is het belangrijk om te weten dat zorgtoeslag en huurtoeslag niet automatisch verloren gaan, maar wel onder bepaalde voorwaarden kunnen worden aangepast. De toekenning van deze subsidies hangt af van factoren zoals de huurprijs, het inkomen, het vermogen en de situatie van de woning.
Zorgtoeslag in een verzorgingshuis
Zorgtoeslag wordt uitgekeerd aan personen die langdurige zorg nodig hebben en die daarvoor in een zorginstelling verblijven. U houdt gewoon zorgtoeslag als u of uw partner wordt opgenomen in een zorginstelling, ook als u op het adres van de zorginstelling wordt ingeschreven. Het is belangrijk om te weten dat u de opname niet hoeft aan te melden bij de Belastingdienst. Ook een eventuele adreswijziging hoeft niet doorgegeven te worden.
De zorgtoeslag wordt bepaald door een eigen bijdrage, die afhankelijk is van het inkomen en vermogen van de bewoner. In eerste instantie betaalt iedereen die naar een verpleeg- of verzorgingshuis gaat de lage eigen bijdrage. Deze bedraagt in 2022 tussen de 174 euro en 913,20 euro per maand. De hoogte van deze bijdrage hangt onder andere af van het vermogen. In 2022 telt vermogen tot 30.846 euro per persoon niet mee voor de eigen bijdrage. Dit noemen we het 'heffingsvrije vermogen'. Vermogen boven deze grens telt wel mee voor de eigen bijdrage.
Het Centraal Indicatieorgaan Zorg (CIZ) is verantwoordelijk voor het uitschrijven van indicaties voor verblijf in zorginstellingen. Een toekomstige bewoner of zijn mantelzorger kan deze indicatie aanvragen. Het verblijfsduur in een verzorgingshuis varieert, maar de gemiddelde verblijfsduur is ongeveer 9 maanden.
Huurtoeslag in een verzorgingshuis
Huurtoeslag kan worden uitgekeerd voor woningen in zorginstellingen, maar dat hangt af van de woonvorm. Alleen bij een zelfstandige woonruimte is het mogelijk om huurtoeslag te ontvangen. Dit betekent dat de bewoner zelf verantwoordelijk is voor de huur en andere kosten. In dat geval kan huurtoeslag worden aangevraagd, mits alle voorwaarden zijn vervuld.
Een onzelfstandige woonruimte in een zorginstelling is in de meeste gevallen niet geschikt voor huurtoeslag. In zo’n geval kan huurtoeslag alleen worden verstrekt als de woning is aangewezen door de Dienst Toeslagen. Het is aan te raden om dit te controleren bij de zorginstelling zelf. Als de woning niet is aangewezen, kan de instelling de Dienst Toeslagen vragen om dit te doen.
Het is belangrijk om te weten dat huurtoeslag in een zorginstelling niet altijd mogelijk is. In de meeste gevallen is het niet toegestaan, omdat het niet voldoet aan de normale criteria voor huurtoeslag. U kunt contact opnemen met de Belastingdienst om te bespreken of uw situatie kansen biedt.
Wanneer u opgenomen wordt in een zorginstelling
Als u in een zorginstelling woont en niet meer op uw oude adres staat ingeschreven, heeft u geen recht meer op huurtoeslag voor uw oude woning. U dient de huurtoeslag zelf te stoppen via Mijn toeslagen. U hoeft de opname niet aan te melden bij de Belastingdienst. Ook een eventuele adreswijziging hoeft niet doorgegeven te worden, omdat die automatisch doorgegeven wordt door de gemeente.
Als u een partner of medebewoner heeft, is het mogelijk dat deze persoon huurtoeslag kan aanvragen voor uw oude woning. Dit is echter enkel toegestaan als deze persoon de medehuurder is, wat wil zeggen dat het huurcontract op naam van deze persoon staat.
Gevolgen van mantelzorg voor huurtoeslag
Als u uw partner of medebewoner thuis verzorgt en voorkomt dat deze persoon opgenomen wordt in een zorginstelling, kan dit gevolgen hebben voor uw huurtoeslag. In dat geval dient u deze wijziging aan te melden bij de Belastingdienst. Dit geldt ook als u zelf thuis wordt verzorgd door iemand uit uw huishouden.
Als u al huurtoeslag ontvangt en de Belastingdienst nog niet is ingelicht over deze bijzondere situatie, dient u dit aan te melden via het formulier "Verzoek bijzondere situatie huurtoeslag". U kunt dit formulier invullen en indienen via Mijn toeslagen.
Bij een aanvraag voor huurtoeslag dient u bewijs te verstrekken van de indicatie van het CIZ. Dit is een officieel document dat aangeeft dat u, uw partner of medebewoner een indicatie heeft gekregen op grond van de Wet langdurige zorg (WLZ). Andere verklaringen, zoals van een huisarts, zijn niet geldig voor deze doeleinden.
Wat zijn de financiële verplichtingen in een verzorgingshuis?
In de meeste gevallen betaalt een bewoner van een verzorgingshuis een eigen bijdrage. Deze bijdrage is afhankelijk van het inkomen en vermogen van de bewoner. De lage eigen bijdrage is in de eerste vier maanden vastgelegd en bedraagt minimaal 174 euro per maand. Als u een partner hebt die nog thuis woont, blijft u ook na vier maanden de lage eigen bijdrage betalen.
De totale kosten voor verblijf in een verzorgingshuis zijn in 2021 gemiddeld tussen de 1.500 en 5.000 euro per maand, afhankelijk van de locatie en de omvang van de zorg. Deze kosten zijn exclusief de zorgkosten. Het is belangrijk om te weten dat deze kosten ook worden beïnvloed door uw vermogen en inkomen.
Vermogen en schenkingen
Het heffingsvrij vermogen is een belangrijk concept bij het bepalen van de eigen bijdrage. In 2022 telt vermogen tot 30.846 euro per persoon niet mee voor de eigen bijdrage. Vermogen boven deze grens telt wel mee. Het is belangrijk om te weten dat niet alle spaargeld of vermogensobjecten meerekenen bij het bepalen van uw eigen bijdrage. Sommige vormen van vermogen zijn vrijgesteld.
Ook schenkingen kunnen invloed hebben op uw vermogen. In 2022 is er een jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen van ouders aan hun kinderen, die bedraagt 5.677 euro. Dit betekent dat schenkingen tot deze hoogte geen invloed hebben op de eigen bijdrage. Het is belangrijk om te weten dat deze schenkingen niet automatisch worden meegerekend in uw vermogen.
Wat zijn de juridische en administratieve stappen?
Als u of uw partner wil opgenomen worden in een zorginstelling, dient u dit aan te vragen via het Centraal Indicatieorgaan Zorg (CIZ). Dit is de officiële autoriteit die bepaalt of iemand een indicatie voor verblijf in een zorginstelling krijgt. Het is aan te raden om deze aanvraag samen met een mantelzorger of familielid te doen. Het CIZ dient een besluit af over de opname en verblijf in een zorginstelling.
Het besluit tot opname en verblijf kan worden afgewezen als er bezwaren zijn van de partner of familielid. In dat geval dient u eventueel een beroep in. Het is belangrijk om te weten dat het besluit van het CIZ ook invloed heeft op andere sociale voorzieningen, zoals AOW. Als uw partner naar een verpleeghuis gaat, wordt deze situatie ook doorgegeven aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB stuurt u vervolgens een brief over de mogelijkheden als u beiden apart gaat wonen. In deze brief staat bijvoorbeeld dat u zich kunt laten registreren als "duurzaam gescheiden levend" voor AOW.
Wat zijn de beperkingen van huurtoeslag in een verzorgingshuis?
Niet iedere woonvorm in een zorginstelling is geschikt voor huurtoeslag. Woningen zoals een woonboot, woonkeet of loods zijn in principe niet geschikt voor huurtoeslag. Dit geldt ook voor onzelfstandige woonvormen in zorginstellingen, tenzij deze expliciet aangewezen zijn door de Dienst Toeslagen.
Als u twijfelt of uw woning in een zorginstelling geschikt is voor huurtoeslag, kunt u contact opnemen met de Belastingdienst. De Belastingdienst kan u helpen bij het beoordelen van uw situatie en eventueel huurtoeslag toekennen, mits alle voorwaarden zijn vervuld.
Conclusie
Het verblijf in een verzorgingshuis of verpleeghuis heeft gevolgen voor de toekenning van huur- en zorgtoeslagen. Zorgtoeslag blijft in de meeste gevallen behouden, terwijl huurtoeslag enkel uitkeerbaar is bij een zelfstandige woonvorm in een zorginstelling. Het is belangrijk om de wijzigingen correct aan te melden bij de Belastingdienst, zodat uw subsidies niet verloren gaan. Door te weten hoe de toekenning van subsidies werkt, kunt u beter rekening houden met de financiële gevolgen van verblijf in een zorginstelling.
Het is aan te raden om dit goed te plannen, zowel op juridisch als financieel vlak. Door gebruik te maken van de juiste indicaties en administratie, kunt u ervoor zorgen dat uw rechten worden behouden en uw verplichtingen duidelijk zijn. Het CIZ, de Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank zijn belangrijke partners in deze processen en kunnen u helpen bij de juiste administratie en aanvragen.