De huurtoeslag is een bijdrage van de overheid om mensen met een lager inkomen te ondersteunen bij hun woonlasten. Het bedrag dat een huurder ontvangt, hangt af van een aantal factoren, zoals inkomens, vermogen, huurprijs, leeftijd en woonvorm. In 2024, 2025 en 2026 zijn er verschillende wijzigingen in de regels rondom de huurtoeslag. Deze veranderingen hebben gevolgen voor het bedrag dat huurders kunnen ontvangen, zowel in positieve als in negatieve zin.
In dit artikel geven we een overzicht van de voorwaarden voor het recht op huurtoeslag, het berekeningsmodel en de recente wijzigingen. Daarnaast wordt ingegaan op de invloed van deze wijzigingen op huurders en hoe huurtoeslag in de praktijk werkt. Het artikel is bedoeld voor huurders die willen weten hoeveel huurtoeslag zij kunnen ontvangen, maar ook voor professionals in de woningbouwsector die betrokken zijn bij adviezen, huurbeleid of woningtoewijzing.
Wat is huurtoeslag en wie heeft er recht op?
Huurtoeslag is een subsidiesysteem dat door de overheid wordt verstrekt aan huurders die voldoen aan bepaalde voorwaarden. Het doel is om mensen met een lager inkomen te ondersteunen bij het betalen van hun huur. De huurtoeslag wordt berekend op basis van het verschil tussen de huurprijs en de zogenaamde “eigen bijdrage”, die ook wel wordt aangeduid als de basishuur.
Voorwaarden voor huurtoeslag
Om huurtoeslag te kunnen ontvangen, moeten huurders voldoen aan een aantal voorwaarden, die onder meer betrekking hebben op:
- Inkomens- en vermogensgrenzen: Het inkomen en vermogen van het huishouden mag niet hoger zijn dan de gestelde grenzen.
- Huurprijs: De huurprijs van de woning moet binnen een bepaalde maximumgrens vallen. Sinds 2026 is deze grens afgeschaft.
- Woonvorm: Alleen huurders in een zelfstandige woonruimte kunnen in aanmerking komen voor huurtoeslag.
- Verblijfsstatus: Sinds 2022 is de voorwaarde voor verblijfsvergunningen afgeschaft voor kinderen jonger dan 18 jaar. Dit betekent dat minderjarige kinderen zonder verblijfsvergunning nog steeds recht op huurtoeslag hebben.
- Leeftijd: Jongeren onder de 21 jaar kunnen vanaf 2026 huurtoeslag aanvragen als hun huur hoger is dan €477,20 per maand.
Deze voorwaarden zijn van invloed op het bedrag dat huurders kunnen ontvangen. Het is daarom belangrijk om de regels goed te begrijpen om te weten of en hoeveel huurtoeslag er kan worden aangerekend.
Hoe wordt huurtoeslag berekend?
De berekening van de huurtoeslag is gebaseerd op een aantal parameters, waaronder het inkomen, de huurprijs en de eigen bijdrage. De formule is als volgt:
Huurtoeslag = Huurprijs – Eigen bijdrage
De eigen bijdrage, ook wel basishuur genoemd, is het bedrag dat huurders zelf moeten betalen. Dit bedrag is afhankelijk van het aantal personen in het huishouden en het inkomen. In 2024 en 2025 zijn er aanpassingen geweest aan de berekening van de eigen bijdrage, wat heeft geleid tot een hogere huurtoeslag voor bepaalde huishoudens.
Lineaire afbouw in 2026
Vanaf 2026 is de berekening van de huurtoeslag aangepast met de introductie van de lineaire afbouw. Dit betekent dat de afname van de huurtoeslag geleidelijker is als het inkomen stijgt. Deze wijziging moet betere inzichten geven voor huurders, omdat zij dan gemakkelijker kunnen inschatten hoe hun huurtoeslag verandert bij een hoger inkomen.
Veranderingen in de berekening in 2024 en 2025
In 2024 is de eigen bijdrage met €34,67 per maand verlaagd, wat betekent dat de huurtoeslag voor huishoudens met een lager inkomen is verhoogd. In 2025 is de manier van berekening voor huurtoeslag bij ouderen en jongeren gelijk gemaakt. Hierdoor krijgen huishoudens jonger dan de AOW-leeftijd iets meer huurtoeslag, vooral als ze een hogere huur betalen.
Invloed van wijzigingen op het huurtoeslagbedrag
De wijzigingen in de regels hebben geleid tot zowel positieve als negatieve gevolgen voor huurders. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste veranderingen en hun impact op het huurtoeslagbedrag.
Verhoogde toegankelijkheid in 2026
In 2026 krijgen meer huurders recht op huurtoeslag, omdat de maximum huurgrens is afgeschaft. Dit betekent dat huurders met een hogere huurprijs, maar een lager inkomen, nu ook in aanmerking komen voor huurtoeslag. Het bedrag dat zij kunnen ontvangen is afhankelijk van de huurprijs en het inkomen.
- Gemiddeld huurtoeslagbedrag: 170.000 huishoudens kunnen vanaf 2026 huurtoeslag ontvangen, gemiddeld €175 per maand.
- Voor jongeren: Jongeren onder de 21 jaar kunnen huurtoeslag aanvragen als hun huur hoger is dan €477,20. Tegenwoordig is dit alleen mogelijk als de huur lager is dan deze grens.
Verlaging van huurtoeslag voor bepaalde huishoudens
Hoewel er in 2026 meer huurders recht krijgen op huurtoeslag, zullen er ook huishoudens zijn die minder huurtoeslag ontvangen. Dit komt voornamelijk door de volgende wijzigingen:
Vervallen van de vergoeding voor gemeenschappelijke servicekosten: In 2026 vervalt de vergoeding voor vier soorten gemeenschappelijke servicekosten. Hierdoor verandert het huurbedrag dat in aanmerking komt voor huurtoeslag. De huurprijs voor huurtoeslag wordt gelijk aan de kale huurprijs, die standaard in het huurcontract staat. Ongeveer 20% van de huidige ontvangers van huurtoeslag zal in 2026 gemiddeld €9 per maand minder huurtoeslag ontvangen.
Lagere eigen bijdrage: Huurders zullen in 2026 netto €7,58 minder betalen voor hun eigen bijdrage. Dit is een positieve wijziging, omdat het betekent dat het inkomen dat wordt afgetrokken bij de berekening van de huurtoeslag lager is.
Aanscherping van de definitie van een zelfstandige woonruimte
In 2024 is de definitie van een zelfstandige woonruimte aangescherpt. Per 1 maart 2024 zijn woningen zonder een eigen wasgelegenheid (bad of douche) niet meer als zelfstandig beschouwd. Hierdoor komen deze woningen niet meer in aanmerking voor huurtoeslag.
Gevolgen voor huidige huurders: Huurders die momenteel huurtoeslag ontvangen voor een woning zonder eigen wasgelegenheid, behouden hun recht. Het recht op huurtoeslag zal echter vervallen als de huurder uit de woning vertrekt, tenzij er bewijs kan worden geleverd dat er inmiddels een eigen wasgelegenheid is aangebracht.
Impact op toekomstige huurders: Huurders die een woning zonder eigen wasgelegenheid willen huren, kunnen niet aanspraak maken op huurtoeslag. Dit is een belangrijke overweging bij het kiezen van een woning.
Praktijkvoorbeelden en situaties
Voorbeeld 1: Huurtoeslag voor jongeren
Stel, een jongere van 19 jaar houdt een woning met een huurprijs van €800 per maand. Hij woont samen met een andere jongere van 19 jaar en betalen beiden evenveel. In dit geval is het mogelijk om huurtoeslag aan te vragen, aangezien de huurprijs hoger is dan de grens van €477,20. De vraag is echter of zij twee aparte huurcontracten moeten opstellen of dat zij bij de aanvraag van huurtoeslag kunnen aangeven dat ze één huurcontract delen.
Volgens de regels zijn huurders in staat om huurtoeslag aan te vragen op basis van één huurcontract, mits beide huurders in het huishouden wonen. Dit betekent dat het niet nodig is om twee aparte huurcontracten van elk €400 te laten opstellen.
Voorbeeld 2: Invloed van de lineaire afbouw
Een huurder ontvangt momenteel €200 huurtoeslag. Als zijn inkomen stijgt met €500 per maand, kan hij op dit moment rekenen op een daling van zijn huurtoeslag. Met de lineaire afbouw die vanaf 2026 wordt ingevoerd, zal de daling van de huurtoeslag echter geleidelijker zijn. Dit betekent dat de huurtoeslag iets langer behouden blijft bij een stijgend inkomen.
Veranderingen in de juridische uitspraken
De regels rondom huurtoeslag zijn niet alleen beïnvloed door wetgeving, maar ook door uitspraken van de rechter. Een belangrijke uitspraak van de Raad van State op 24 juli 2019 heeft geleid tot een wijziging in het recht op huurtoeslag voor huurders met een verworven recht.
Een verworven recht op huurtoeslag ontstaat als de huurprijs van een woning boven de huurgrens komt te liggen, maar het inkomen van de huurder nog steeds binnen de toegestane grens ligt. In dat geval houdt de huurder zijn recht op huurtoeslag, ook als de huurprijs daarna verder stijgt.
Voorheen kon dit recht verloren gaan als het inkomen of vermogen van de huurder te hoog werd. Sinds de uitspraak van de Raad van State is dit veranderd. Huurders met een verworven recht kunnen opnieuw aanspraak maken op huurtoeslag als hun inkomen of vermogen daalt, mits de huurprijs niet boven de huurgrens ligt.
Toekomstige ontwikkelingen en voorbehouden
Hoewel er al veel veranderingen zijn doorgevoerd in de regels rondom huurtoeslag, zijn er nog steeds enkele voorbehouden en mogelijke veranderingen in de toekomst.
Voorbehouden
Sommige wijzigingen zijn afhankelijk van parlementaire goedkeuring of andere administratieve processen. Bijvoorbeeld de versoepeling van de huurtoeslagregels in 2022 is onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. Dit betekent dat er mogelijk nog wijzigingen kunnen volgen.
Toekomstige mogelijkheden
De overheid blijft op zoek naar manieren om het woonbeleid te verbeteren en meer huurders in staat te stellen om hun woonlasten te dragen. Mogelijke toekomstige ontwikkelingen zijn:
- Uitbreiding van het recht op huurtoeslag naar huurders in niet-zelfstandige woningen
- Aanpassing van de berekening van de eigen bijdrage op basis van inkomens en leeftijd
- Verdere versoepeling van de voorwaarden voor verblijfsvergunningen
Conclusie
Huurtoeslag is een belangrijk onderdeel van het woningbeleid in Nederland, dat wordt gebruikt om mensen met een lager inkomen te ondersteunen bij het betalen van hun huur. Het bedrag dat huurders kunnen ontvangen hangt af van een aantal factoren, zoals inkomens, vermogen, huurprijs en woonvorm.
De regels rondom huurtoeslag zijn de afgelopen jaren veranderd, met name in 2024, 2025 en 2026. Deze veranderingen hebben geleid tot zowel een verhoogde toegankelijkheid van huurtoeslag voor bepaalde groepen, als een verlaging van het huurtoeslagbedrag voor andere huishoudens.
Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van deze wijzigingen om te weten of en hoeveel huurtoeslag er kan worden aangerekend. Huurders kunnen hun huurtoeslag aanvragen via de overheid, en het is verstandig om dit te doen op basis van de actuele regels.