Bij het beëindigen van een dienstverhouding ontvangt een werknemer vaak een zogenaamde gouden handdruk – een vergoeding die bedoeld is om de overgang naar een nieuwe situatie te vergemakkelijken. In de praktijk is deze vergoeding echter vaak vrij om te besteden en kan aanzienlijk zijn in hoogte. Een groot voordeel van deze vergoeding is dat het mogelijk is om belastingvoordelen te behalen, maar er zijn ook nadelen: bijvoorbeeld een negatieve invloed op het recht op huurtoeslagen, zorgtoeslagen en andere subsidies. In dit artikel wordt nader ingegaan op de relatie tussen een gouden handdruk en de huurtoeslag, inclusief mogelijke gevolgen, belastingaspecten en fiscale strategieën.
Wat is een gouden handdruk?
Een gouden handdruk is een ontslagvergoeding die een werknemer ontvangt bij het beëindigen van zijn of haar dienstverhouding, meestal in het kader van een onvrijwillig ontslag. Deze vergoeding kan verschillende vormen aannemen, zoals een eenmalige uitkering, periodieke uitkeringen of een combinatie van deze elementen. In tegenstelling tot een wettelijk verplichte transitievergoeding, is een gouden handdruk vaak vrijblijvend en wordt de hoogte ervan vaak bepaald door onderhandelingen tussen werknemer en werkgever.
Deel van de vergoeding kan ook bestemd zijn voor juridische kosten of uitkeringen gerelateerd aan een outplacementtraject. De hoogte van een gouden handdruk wordt vaak beïnvloed door factoren zoals het aantal dienstjaren, de leeftijd van de werknemer, het salarisniveau en de reden van het ontslag.
Het belangrijkste kenmerk van een gouden handdruk is echter dat het belastbaar inkomen is, en dus onder de inkomstenbelasting valt. Hierdoor kan het uitkeren van deze vergoeding leiden tot verstrekkende gevolgen voor andere subsidies of toeslagen, zoals de huurtoeslag.
Belastingaspecten van een gouden handdruk
Belastingheffing in box 1
Een gouden handdruk wordt belast als loon uit vroegere dienstbetrekking en valt daardoor onder de inkomstenbelasting in box 1. Dit betekent dat de vergoeding wordt meegerekend in de progressieve belastingtarieven. Voor 2023 zijn de tarieven als volgt:
- Tot € 73.031: 36,93% belasting
- Vanaf € 73.031: 49,50% belasting
Omdat een gouden handdruk vaak aanzienlijk is in hoogte, kan het al snel volledig of grotendeels tegen het hoogste tarief van 49,50% belast worden. Dit maakt het belangrijk om strategisch te beslissen over de manier waarop de vergoeding wordt ontvangen, bijvoorbeeld via een eenmalige uitkering of gespreide periodieke uitkeringen.
Gouden handdruk en huurtoeslag: Belastingeffecten
Huurtoeslag en belastinginkomen
De huurtoeslag is een subsidiesysteem dat gericht is op huurders met een laag inkomen. Het bedrag dat een huurder ontvangt, is afhankelijk van het totale inkomen dat wordt gemeld in de aangifte inkomstenbelasting. Bij het ontvangen van een gouden handdruk kan dit inkomen significant stijgen, wat directe gevolgen kan hebben voor de uitkering van de huurtoeslag.
Een belangrijk gevolg is dat een verhoogd inkomen kan leiden tot een vermindering of zelfs verlies van de huurtoeslag. De overheid berekent de huurtoeslag op basis van het inkomen uit het afgelopen jaar. Als een gouden handdruk eenmalig wordt uitgekeerd, kan dit leiden tot een piek in het inkomen, die negatief uitwerkt op de subsidie.
Belastingdruk en toeslagen
Naast de huurtoeslag kan een gouden handdruk ook invloed hebben op andere toeslagen, zoals de zorgtoeslag en de kinderopvangtoeslag. Deze subsidies zijn allen afhankelijk van het inkomen dat wordt gemeld bij de Belastingdienst. Een hoger inkomen kan ervoor zorgen dat de huurder of eisensteller niet langer in aanmerking komt voor deze subsidies.
Voor mensen die in een beperkte mate afhankelijk zijn van subsidies, kan het dus verstandig zijn om de uitkering van een gouden handdruk te spreiden over meerdere jaren. Dit helpt om een eventueel verlies aan subsidies te vermijden of te beperken.
Mogelijke strategieën om gevolgen te beheersen
Periodieke uitkeringen
Een mogelijke manier om de impact van een gouden handdruk op subsidies te verminderen, is om de vergoeding niet in één keer uit te keren, maar in periodieke uitkeringen over meerdere jaren. Dit maakt het mogelijk om het inkomen gelijkmatiger te spreiden, zodat het minder negatief uitwerkt op subsidies zoals de huurtoeslag.
De Belastingdienst stelt richtlijnen op voor de periode waarover de uitkeringen kunnen worden gespreid, afhankelijk van de leeftijd van de ontvanger. Hoe jonger de ontvanger, hoe langer de periode waarover de uitkeringen mogen worden gespreid zonder fiscale nadelen.
Middelingsregeling
Een andere fiscale strategie is het gebruik van de middelingsregeling. Deze regeling maakt het mogelijk om het inkomen uit een gouden handdruk over drie aaneengesloten jaren te middelen. Hierdoor kan het belastingtarief verlaagd worden en eventueel een belastingterugbetaling ontstaan. Dit kan vooral voordelig zijn als de gouden handdruk leidt tot een inkomenspiek in één jaar.
De middelingsregeling is echter niet toepasbaar op alle inkomsten en vereist dat het inkomen binnen 36 maanden nadat de aanslagen van de drie jaren vaststaan, wordt aangemeld bij de Belastingdienst. Bovendien is de middeling alleen toegestaan voor inkomen uit box 1.
Gouden handdruk als pensioenaanvulling
Een gouden handdruk kan ook dienen als aanvulling op het pensioen. Bijvoorbeeld door het bedrag in te zetten voor een lijfrenteverzekering of een pensioenverhoging. In dergelijke gevallen kan het belastingtijdspunt worden uitgesteld tot het moment van de uitkering van de lijfrente. Hierdoor kan het inkomen in een lagere belastingschijf vallen, wat fiscaal voordelig kan zijn.
Daarnaast kunnen oudere ontvangers profiteren van het feit dat na het pensioenleeftijd bereikt is, het belastingtarief lager kan zijn. Dit biedt dus een mogelijkheid om de belastingdruk op de gouden handdruk verder te verminderen.
Gevolgen van een gouden handdruk voor andere aspecten van financiële situatie
Invloed op WW-uitkering
Het uitkeren van een gouden handdruk heeft geen directe invloed op een WW-uitkering, die los staat van eventuele ontslagvergoedingen. Dit betekent dat iemand die WW ontvangt, deze uitkering niet hoeft te minderen door een gouden handdruk. Echter, als de gouden handdruk als inkomen wordt gezien, kan dit wel leiden tot een verlies van andere toeslagen zoals de zorgtoeslag en huurtoeslag.
Belastingaangifte en loonheffing
In de praktijk wordt vaak al loonheffing ingehouden door de werkgever op de uitgekeerde gouden handdruk. Dit is een voorheffing op de uiteindelijke inkomstenbelasting. Bij de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting wordt de definitieve belastingdruk berekend, waarbij ook rekening wordt gehouden met andere inkomsten, aftrekposten en eventuele vrijstellingen.
Speciale regels voor gouden handdrukken ontvangen vóór 2014
Stel van belastingheffing uit
Voor gouden handdrukken die zijn uitgekeerd vóór 1 januari 2014, gold een andere fiscale regeling. Ontvangers konden de belastingheffing uitstellen door het bedrag te storten in een stamrecht BV, een bankspaarrekening of een verzekering. Deze constructies gaven het mogelijk om de belasting pas te betalen bij daadwerkelijke uitkering van het bedrag.
Na 2014 is deze mogelijkheid echter afgeschaft. Bestaande stamrecht-BV’s mogen wel voortgezet worden, maar het is niet meer toegestaan om nieuwe stamrecht-BV’s op te richten. Dit betekent dat ontvangers van gouden handdrukken die vóór 2014 zijn uitgekeerd, nu hun situatie opnieuw moeten beoordelen en eventueel beslissen of en hoe ze het bedrag willen uitkeren.
Fiscaal voordelige gebruik van gouden handdrukken
Aftrek van kosten
Kosten die direct verband houden met het verkrijgen of behouden van een gouden handdruk, zoals advocaatkosten of juridische kosten, kunnen mogelijk in mindering worden gebracht op het belastbare bedrag. Dit is een fiscaal voordelig aspect, aangezien het belastbare bedrag verlaagd kan worden.
Omkeerregel bij pensioenopbouw
Een andere mogelijkheid is het gebruik van de omkeerregel bij pensioenopbouw. Hierbij wordt de belastingheffing op een gouden handdruk uitgesteld tot het moment waarop pensioenuitkeringen worden gedaan. Dit kan voordelig zijn als de belastingdruk op pensioenuitkeringen lager is dan op het inkomen uit een gouden handdruk.
Conclusie
Een gouden handdruk kan zowel fiscaal voordelig als financieel verstrekkend zijn voor de ontvanger. In het kader van subsidies zoals de huurtoeslag is het belangrijk om de gevolgen van deze vergoeding goed in kaart te brengen. Aangezien de gouden handdruk belastbaar inkomen is, kan het leiden tot een verlies of verminderde uitkering van subsidies. Door strategische keuzes – zoals het spreiden van uitkeringen, het gebruik van de middelingsregeling of het investeren in een lijfrenteverzekering – kan de impact op subsidies worden beperkt.
Het is verstandig om bij het ontvangen van een gouden handdruk professionele hulp in te schakelen, bijvoorbeeld van een fiscaal adviseur of belastingadviseur, om de beste keuze te maken op basis van persoonlijke omstandigheden en financiële doelen.