Inleiding
Voor mensen die verkeren in een situatie waarin ze of een dierbare tijdelijk of permanent in een zorginstelling gaan wonen, zoals een verpleeghuis of verzorgingstehuis, zijn er financiële ondersteuningsopties. De huurtoeslag speelt een rol in dergelijke situaties, hoewel de regels hierbij soms ingewikkeld zijn. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de huurtoeslag in het kader van verblijf in een zorginstelling, inclusief de voorwaarden, gevolgen voor het huurcontract, en hoe een eventuele rechtspassing gemiddeld werkt.
De huurtoeslag is een maatregel die gericht is op mensen met een laag inkomen en relatief hoge huurkosten. Het is bedoeld om huurkosten te ondersteunen voor een zelfstandige huurwoning. Echter, wanneer iemand in een zorginstelling woont, zoals een verpleeghuis, is het niet altijd duidelijk of en hoe de huurtoeslag hier op toepasbaar is. In dit artikel wordt daarom uitgebreid ingegaan op hoe de huurtoeslag werkt in de context van een verblijf in een zorginstelling.
Wat is huurtoeslag?
De huurtoeslag is een uitkering die maandelijks wordt gedaan door de Belastingdienst om huurkosten te ondersteunen voor mensen met een laag inkomen. De toeslag wordt berekend op basis van het inkomen, vermogen, leeftijd en huurbedrag. In principe is de huurtoeslag alleen toegankelijk voor mensen die een zelfstandige huurwoning bewonen. Dit betekent dat woonvormen zoals begeleid wonen of wonen in een groepswoning vaak niet in aanmerking komen, tenzij er aparte afspraken zijn gemaakt met de Belastingdienst Toeslagen.
Een belangrijk punt bij de huurtoeslag is dat het voorschot wordt uitgekeerd, dat later wordt bijgesteld. De normen zoals huurplafonds en inkomensgrenzen worden jaarlijks aangepast. In 2026 zijn bijvoorbeeld de inkomensgrenzen wat ruimer geworden, wat betekent dat een groter deel van de bevolking in aanmerking kan komen dan voorheen.
Huurtoeslag bij verblijf in een zorginstelling
Algemene regel: Geen recht op huurtoeslag
Een belangrijke richtlijn is dat mensen die in een zorginstelling wonen, zoals een verpleeghuis of verzorgingstehuis, in de meeste gevallen geen huurtoeslag ontvangen. Dit geldt in het bijzonder als de woonvorm niet als zelfstandige huurwoning is aangewezen door de Dienst Toeslagen. De reden hiervoor is dat zorginstellingen vaak worden gezien als geïntegreerd in het zorgbedrijf, waarin huur- en zorgkosten vaak zijn gecombineerd en niet apart worden verrekend.
Uitzonderingen: Wanneer is huurtoeslag wel mogelijk?
Hoewel de regel is dat huurtoeslag in zorginstellingen meestal niet geldt, zijn er enkele uitzonderingen:
1. Zelfstandige woonruimte
Als iemand in een zelfstandige woonruimte woont binnen een zorginstelling (bijvoorbeeld een appartement binnen een verpleeghuiscomplex), en de huur wordt direct door de bewoner betaald, dan is het mogelijk om huurtoeslag te ontvangen. In dit geval moet de bewoner aan alle andere voorwaarden voor huurtoeslag voldoen, zoals inkomen en vermogensnormen.
2. Onzelfstandige woonruimte
In het geval van een onzelfstandige woonruimte (bijvoorbeeld een kamer in een verzorgingshuis), is huurtoeslag enkel mogelijk als de woning officieel is aangewezen door de Dienst Toeslagen. Dit betekent dat de woning apart moet worden gezien als een huurwoning, met eigen huurcontract en verantwoordelijkheid voor de huurkosten.
Voor bewoners in dergelijke situaties is het belangrijk om contact op te nemen met zowel de zorginstelling als de Dienst Toeslagen om te achterhalen of en hoe het huurcontract is opgesteld. In sommige gevallen kan de zorginstelling zelfs een aanvraag indienen om de woning officieel in aanmerking te brengen voor huurtoeslag.
3. Partner of medebewoner in een zorginstelling
Als een bewoner van een zorginstelling een partner of medebewoner heeft, kan die persoon eventueel huurtoeslag aanvragen voor de oude woning. Dit is enkel mogelijk als het huurcontract op naam staat van deze medehuurder. Wanneer de bewoner van de zorginstelling opgenomen wordt en op dat adres wordt ingeschreven, is er geen recht meer op huurtoeslag voor de oude woning.
Gevolgen van verblijf in een zorginstelling
Verandering in adresregistratie
Wanneer iemand wordt ingeschreven op het adres van een zorginstelling, kan dit directe gevolgen hebben voor de huurtoeslag. Als het oude adres niet meer actief is, wordt de huurtoeslag voor die woning automatisch stopgezet. De Bewoner moet dit zelf aangeven via Mijn Toeslagen, maar het is niet verplicht om de opname of adreswijziging expliciet door te geven aan de Dienst Toeslagen. De adreswijziging wordt vaak automatisch doorgegeven via de gemeente.
Een belangrijk punt is dat als iemand in een zorginstelling woont, de huurtoeslag voor de oude woning in principe niet langer geldt. Dit geldt ook als de bewoner of partner tijdelijk in de zorginstelling woont, bijvoorbeeld voor een periode van enkele maanden.
Tijdelijk verblijf en huurtoeslag
Bij tijdelijk verblijf in een zorginstelling (bijvoorbeeld voor een korte opname van minder dan een jaar) is het mogelijk dat de huurtoeslag nog steeds geldt voor de oude woning. In dat geval hoeft de Bewoner de opname niet aan de Dienst Toeslagen door te geven, en blijft de huurtoeslag voor de oude woning gelden gedurende het eerste jaar. Als er veranderingen zijn in het inkomen, moet deze informatie wel worden doorgegeven.
Praktische stappen bij aanvragen
Stap 1: Controleren of je in aanmerking komt
Om te bepalen of je huurtoeslag kunt aanvragen voor een woning in een zorginstelling, zijn de volgende factoren belangrijk:
- Is de woonvorm zelfstandig of onzelfstandig?
- Is het huurcontract op je naam?
- Voldoe je aan de inkomens- en vermogensnormen?
Stap 2: Contact opnemen met de zorginstelling
Als de woonvorm zich in een zorginstelling bevindt, is het verstandig om direct contact op te nemen met de beheerder of verhuurder om te achterhalen of het huurcontract officieel is opgesteld en of het huurbedrag apart wordt verrekend. In sommige gevallen wordt de huur in het totaalbedrag van de zorg- en verblijfkosten verwerkt, wat het niet mogelijk maakt om huurtoeslag te ontvangen.
Stap 3: Aanvragen via Mijn Toeslagen
Als je aan de voorwaarden voldoet, kun je via de website Mijn Toeslagen van de Belastingdienst een aanvraag indienen. In 2026 is de deadline voor aanvragen voor huurtoeslag tot 31 augustus 2027. Het is daarom belangrijk om tijdig actie te ondernemen als je in aanmerking komt.
Zorgtoeslag en huurtoeslag: Samenwerking
Voor mensen die in een zorginstelling wonen, is het belangrijk om ook te weten dat zorgtoeslag en huurtoeslag kunnen overlappen of elkaar beïnvloeden. Zorgtoeslag is een uitkering die helpt met de kosten van de basisverzekering, terwijl huurtoeslag gericht is op huurkosten. In het geval van verblijf in een zorginstelling zijn de regels voor zorgtoeslag echter vaak iets anders:
- Zorgtoeslag blijft in werking als een bewoner of partner in een zorginstelling wordt opgenomen.
- Zorgtoeslag hoeft niet opnieuw aangevraagd of gemeld te worden bij een adreswijziging.
- De eigen bijdrage voor zorgkosten is afhankelijk van het inkomen en vermogen. In 2022 varieerde deze bijdrage tussen €174 en €913,20 per maand.
Voor mensen die in een verpleeghuis of verzorgingstehuis wonen, is het daarom belangrijk om zowel de zorgtoeslag als eventuele huurtoeslag te overwegen. In sommige gevallen kan een combinatie van zorg- en huurtoeslag het totale inkomen aanzienlijk ondersteunen.
Aanvragen en administratie
Aanvragenproces
Het aanvragen van huurtoeslag is mogelijk via de website Mijn Toeslagen. Voor 2026 is de deadline voor aanvragen tot 31 augustus 2027. Het is belangrijk om tijdig aan te vragen, omdat het voorschot pas wordt uitbetaald na het verstrijken van een bepaalde periode.
Inkomen en vermogen
De inkomens- en vermogensgrenzen voor huurtoeslag zijn in 2026 iets verhoogd. Voor een alleenstaande is het inkomensplafond bijvoorbeeld €21.450 per jaar, terwijl het vermogensplafond lager is. Deze normen zijn van belang bij het bepalen van het recht op huurtoeslag.
Vermogensvrijstellingen
In 2020 is er een vrijstelling van €30.846 per persoon ingevoerd. Dit betekent dat spaargeld onder dit plafond niet meetaat bij de berekening van de eigen bijdrage. Dit is een belangrijke factor bij het bepalen van de huurtoeslag of zorgtoeslag.
Belastingtelefoon en hulpverlening
Voor mensen die twijfelen over hun aansprakelijkheid op huurtoeslag of zorgtoeslag is het verstandig om contact op te nemen met de Belastingdienst. De Belastingtelefoon biedt gratis hulp bij het aanvragen en begrijpen van toeslagen. Daarnaast zijn er ook online tools beschikbaar om een proefberekening te maken.
Conclusie
De huurtoeslag voor verblijf in een zorginstelling is een complex onderwerp. In de meeste gevallen is het niet mogelijk om huurtoeslag te ontvangen voor een woonvorm in een zorginstelling, tenzij de woonvorm als zelfstandige huurwoning is aangewezen. Het is daarom belangrijk om zowel het huurcontract als de woonvorm goed te begrijpen.
Bij tijdelijk verblijf in een zorginstelling kan de huurtoeslag voor de oude woning in bepaalde gevallen nog gelden. Het is verstandig om in dergelijke situaties contact op te nemen met de Dienst Toeslagen om te achterhalen welke regels van toepassing zijn.
Voor bewoners in een zorginstelling is het verder belangrijk om rekening te houden met de zorgtoeslag. Deze toeslag blijft in werking, ook als iemand in een zorginstelling woont. De combinatie van zorg- en huurtoeslag kan het totale inkomen aanzienlijk ondersteunen.