Wanneer iemand in een kwetsbare financiële situatie staat en een schenking ontvangt, kan dit gevolgen hebben voor het ontvangen van toeslagen zoals huurtoeslag, zorgtoeslag of uitkeringen zoals bijstand. Deze regels zijn niet altijd duidelijk, en het verschilt vaak per gemeente. In dit artikel bespreken we op basis van betrouwbare bronnen hoe schenkingen kunnen beïnvloeden op toeslagen, wat de drempels zijn en wat je als schenker of ontvanger moet weten.
Schenkingen als vermogen en niet als inkomen
Een schenking is in de meeste gevallen niet automatisch te beschouwen als inkomen, maar wel als vermogen. Dit is een belangrijk onderscheid, omdat toeslagen zoals huurtoeslag en zorgtoeslag bepaalde grenzen hebben voor zowel inkomen als vermogen.
Een belangrijk punt is dat alleen de vermogensgrenzen van 1 januari van een jaar van toepassing zijn bij het bepalen of je in aanmerking komt voor toeslagen. Dit wil zeggen dat een schenking die in het midden van het jaar wordt gedaan, geen invloed heeft op de toeslagen die je dat jaar ontvangt. Echter, in het komende jaar kan het vermogen vanwege de schenking wel boven de toegestane drempel liggen, wat leidt tot verlies van een deel of het gehele bedrag van de toeslagen.
Drempels voor huurtoeslag
Om huurtoeslag te ontvangen, mag het vermogen op 1 januari van het betreffende jaar niet boven een bepaalde drempel liggen. Voor alleenstaanden is dit in 2021 bijvoorbeeld €31.340, voor fiscaal partners is de drempel €62.680. Dit geldt ook voor het vermogen van kinderen jonger dan 18 jaar, dat meetelt bij het vermogen van de ouders.
Als iemand in de bijstand zit en een schenking ontvangt, kan het vermogen boven deze drempel komen. Dit betekent dat de persoon mogelijk een deel of zelfs het gehele bedrag van de uitkering verliest, omdat de drempel overschreden is. Er is geen sprake van het verliezen van het vermogen zelf, maar wel van een verlies van de bijdrage die de overheid normaal zou verstrekken.
Drempels voor zorgtoeslag
De drempels voor zorgtoeslag zijn iets hoger dan voor huurtoeslag. Voor alleenstaanden mag het vermogen op 1 januari niet hoger zijn dan €118.479, voor personen met een toeslagpartner gelden verschillende regels. Ook hier geldt dat schenkingen vermogen verhogen, en dus beïnvloeden op de mogelijkheid om zorgtoeslag te ontvangen.
Het vermogen van kinderen jonger dan 18 jaar telt hier ook meet in, net zoals bij huurtoeslag. Dit betekent dat als een ouder een schenking ontvangt, deze direct heeft gevolgen voor de toegang tot zorgtoeslag in het komende jaar.
Schenkingen en bijstand
Mensen in de bijstand hebben ook bepaalde vermogensdrempels. Voor alleenstaande personen jonger dan de AOW-leeftijd is dit bijvoorbeeld €7.605, voor alleenstaande ouders is dit €15.210, en voor gehuwden is de drempel ook €15.210. Als het vermogen door een schenking boven deze drempels komt, kan de uitkering volledig of gedeeltelijk worden geschrapt.
De regels zijn hier scherper dan bij huur- of zorgtoeslag, omdat mensen in de bijstand minder ruimte hebben. Bovendien kan een schenking worden gezien als een inkomen, afhankelijk van de interpretatie van de gemeente. Dit is een van de redenen waarom het belangrijk is om altijd contact op te nemen met de gemeente voordat er een schenking wordt gedaan.
Belastingvrij schenken: Wat is mogelijk?
In de belastingwet is vastgelegd dat ieder persoon maximaal €2600 per jaar (in 2025) belastingvrij kan schenken. Dit is een fiscale regel, die niets zegt over de regels rondom toeslagen. Dat wil zeggen dat zelfs als een schenking binnen deze belastingvrije grens valt, het toch gevolgen kan hebben voor toeslagen of uitkeringen.
Daarom is het belastingvrij schenken niet gelijk aan schenken zonder gevolgen. Het is belangrijk om te beseffen dat de fiscale regels los staan van de sociale voorwaarden waaraan moet worden voldaan om toeslagen of uitkeringen te ontvangen.
Schenkingen en studiefinanciering
In tegenstelling tot huur- en zorgtoeslag, heeft een schenking geen invloed op studiefinanciering. Studiefinanciering bestaat uit beurzen en leningen, en de toekenning daarvan is niet gebaseerd op vermogen, maar op het inkomen van de student of ouders.
Dit betekent dat een schenking aan een student geen negatieve gevolgen heeft voor de studiefinanciering. Echter, als de schenking leidt tot een verandering in het inkomenssituatie van de ouders, kan dat indirect beïnvloeden hoeveel studiefinanciering er toegewezen wordt.
Praktische stappen bij schenkingen en toeslagen
Als je overweegt om iemand te schenken die in aanmerking komt voor huurtoeslag, zorgtoeslag of uitkeringen, zijn er enkele praktische stappen die je kunt ondernemen om mogelijke gevolgen te voorkomen of te begrijpen:
1. Informeer bij de gemeente
Voordat er een schenking wordt gedaan, is het verstandig om contact op te nemen met de gemeente. Veel gemeenten hebben specifieke regels of drempels die boven de nationale richtlijnen liggen. Het kan zijn dat een schenking die in de ene gemeente geen gevolgen heeft, in een andere gemeente wel gevolgen kan hebben.
2. Bereken het vermogen op 1 januari
Het vermogen dat op 1 januari van het betreffende jaar geldt, is het bepalende cijfer voor toeslagen. Als je een schenking wil doen in de loop van het jaar, is het verstandig om te berekenen of het vermogen daardoor boven de drempel komt. In dat geval kan het in het komende jaar tot verlies van toeslagen leiden.
3. Overweeg een schenking in meerdere stappen
Als het vermogen drempel bijna bereikt is, kan het verstandig zijn om de schenking in meerdere stappen te doen, zodat het vermogen per jaar niet boven de drempel komt. Dit kan helpen bij het blijven voldoen aan de voorwaarden voor toeslagen.
4. Let op schenkingen aan kinderen
Als je een schenking maakt aan een kind jonger dan 18 jaar, telt dit meet in bij het vermogen van de ouders. Dit betekent dat ook deze schenkingen gevolgen kunnen hebben voor huur- en zorgtoeslag. Dit is belangrijk voor ouders die hun kinderen willen ondersteunen zonder hun eigen uitkeringen te verliezen.
Conclusie
Schenken aan iemand die toeslagen of uitkeringen ontvangt, is niet altijd zonder risico. Hoewel schenkingen in de belastingwet binnen bepaalde grenzen belastingvrij zijn, tellen ze als vermogen voor toeslagen zoals huurtoeslag, zorgtoeslag en uitkeringen zoals bijstand. Dit betekent dat een schenking kan leiden tot verlies van een deel of het gehele bedrag van de toeslagen.
Het is daarom belangrijk om altijd vooraf te informeren bij de gemeente of dienstverlener. De regels variëren per gemeente en per jaar, waardoor het verstandig is om dit jaarlijks opnieuw te controleren. Ook is het belangrijk om te beseffen dat schenkingen in de loop van het jaar geen invloed hebben op de toeslagen die het jaar ervoor zijn uitbetaald, maar wel op de toekomstige uitkeringen.
Bij huur- en zorgtoeslag gelden duidelijke drempels voor vermogen. Voor bijstand gelden strengere grenzen. Bij studiefinanciering is het vermogen in de regels niet bepalend, maar het inkomenssituatie van ouders en studenten wel.
In het kader van schenken is het dus aan te raden om zorgvuldig te plannen, te informeren en in overleg te treden met de relevante autoriteiten om onverwachte gevolgen te voorkomen.