Schandalige huurverhoging in Mall of the Netherlands: impact op winkeliers en markt

De huurverhoging in het Mall of the Netherlands heeft opnieuw schandalen losgekoppeld in de retailsector. In een klimaat van economische onzekerheid en stijgende kosten, leidt een huurverhoging van 14,5 procent tot onrust onder winkeliers. Deze stijging, gecombineerd met stijgende service- en promotiekosten, heeft ertoe geleid dat een aantal ondernemers hun zaak verlaten of sluiten. De verhuurder Unibail Rodamco Westfield (URW) ziet deze ontwikkelingen als een normale marktreactie, maar winkeliers zien dit als ongegeneerd graaien in een al zwaar belaste branche. In dit artikel analyseren we de situatie, de gevolgen en de bredere marktcontext.

Inleiding

Sinds de opening van de Mall of the Netherlands in maart 2021, is het winkelcentrum al regelmatig in het nieuws geweest vanwege hoge huurprijsstijgingen, leegstand en tegenvallende bezoekersaantallen. In 2023 verslechterde de situatie verder toen Unibail Rodamco Westfield een huurverhoging doorvoerde van 14,5 procent. Hierdoor stonden verschillende winkeliers voor het dilemma: investeren in verbeteringen en marketing om rendabel te blijven, of het winkelcentrum verlaten. De reacties van winkeliers en voormalige medewerkers van URW spreken boekdelen. De verhuurder stelt dat indexering een normaal gegeven is in het huidige economische klimaat, maar winkeliers beschouwen dit als een schandalig en ongeoorloofd gebruik van hun positie.

De huurverhoging: een schandalige stap

De huurverhoging in de Mall of the Netherlands is niet eenmalig of incidenteel, maar een strategische keuze van de verhuurder. Jos Zuijdwijk, voormalig manager van het winkelcentrum toen het nog Leidsenhage heette, heeft op LinkedIn een felle kritiek geuit. Hij zegt dat de huidige directie van URW niet beschikbaar is voor dialoog en dat het contact met winkeliers stroef is. Zuijdwijk benadrukt dat hij jarenlang heeft gestreefd naar een duurzame toekomst voor de winkeliers, maar nu ziet hij dat het “verkwanselen” is begonnen.

De huurverhoging van 14,5 procent is, volgens winkeliers, een ongeoorloofde inmenging in hun bedrijfsvoering. Het is niet alleen de huurprijs die stijgt, maar ook de service- en promotiekosten. Deze extra kosten zijn voor veel winkeliers een onoverkomelijke last, vooral gezien de lage winstmarges en de hoge energiekosten. Jos Zuijdwijk wijst erop dat winkeliers al onder druk staan door de stijgende energiekosten, en dat de huurverhoging deze druk alleen maar verder versterkt.

Gevolgen voor winkeliers: vertrek en sluiting

De verhoging van de huurprijs heeft gevolgen gehad voor het winkelassortiment in de Mall of the Netherlands. Een aantal winkels heeft besloten om te vertrekken, zoals Thom Broekman, jassenspecialist Krakatau en tassenwinkel Kapten & Son. Ook boardsportwinkel The Old Man heeft bevestigd dat de zaak eind deze maand vertrekt. Frank Eberhardt, tot afgelopen december mede-eigenaar, zegt dat ze de voorgespiegelde resultaten maar één keer in twee jaar hebben behaald. Volgens hem is het winkelcentrum goed bezocht op de weekenden, maar de kosten zijn voor zeven dagen verhoogd, terwijl de opbrengsten vooral op het weekend worden gemaakt.

Een andere vertrekkende winkel is Munie & Co, een conceptstore die bijvoorbeeld sieraden en lifestyleproducten verkoopt. De winkel sluit de deuren omdat blijven niet meer rendabel is. Ook Guess, een merk bekend om sportkleding, heeft een winkel gesloten, terwijl een andere Guess-winkel voor damesmode nog open is. De Nijntjewinkel naast de gesloten Guess-winkel sluit eind deze maand. Dit patroon van vertrekkende winkels is zorgwekkend, omdat het de diversiteit van het winkelassortiment ondermijnt.

De brede marktcontext

De problemen in de Mall of the Netherlands zijn geen uitzondering, maar reflecteren een bredere trend in de Nederlandse retailsector. Winkeliers in verschillende winkelcentra, zoals De Hoven in Delft en winkelcentra in Den Haag en Leiden, zuchten onder stijgende huurprijzen. Peter Gorgoni, voorzitter van 'Shopja!', een koepel van wijkwinkelcentra in Leiden, zegt dat het een landelijk probleem is. Volgens hem stijgt de huurprijs ieder jaar, maar doordat de inflatie nu zo hoog is, valt de stijging extreem hoog uit.

In combinatie met stijgende energiekosten, personeelskosten en hoge rentevoeten, wordt het voor winkeliers steeds moeilijker om rendabel te blijven. Sommige winkeliers zijn gedwongen om hun toko te sluiten, zoals beschreven in verschillende media. Het is duidelijk dat de stijging van huurprijzen niet alleen het winkelcentrum in Leidschendam raakt, maar ook de bredere retailmarkt in Nederland.

De positie van Unibail Rodamco Westfield

Unibail Rodamco Westfield (URW) is verantwoordelijk voor de verhoging van de huurprijs en de servicekosten in de Mall of the Netherlands. Volgens hun verklaring is indexering een normaal gegeven in het huidige economische klimaat. URW benadrukt dat ze altijd streven naar samenwerking met hun retail-partners en dat de veranderingen in het winkelassortiment onderdeel uitmaken van een normale update van concepten. Ze verwachten binnenkort aankondigingen van nieuwe merken die zich bij Westfield Mall of the Netherlands zullen aansluiten.

Hoewel URW hun beleid verdedigt, wordt het gezien als een schandalig gebruik van hun positie door winkeliers en voormalige medewerkers. Jos Zuijdwijk benadrukt dat hij niet meer contact heeft met de huidige directie van URW en dat zij niet beschikbaar zijn voor commentaar. De verhuurder heeft in 2022 een fors stijging van hun huurinkomsten bereikt, met een toename van 29 procent. Ook de terugkerende nettowinst steeg met 33 procent. Voor Wereldhave, een Nederlands vastgoedfonds dat vooral in winkelcentra belegt, steeg de winst in 2022 met 13 procent.

Verwachtingen voor de toekomst

De toekomst van de Mall of the Netherlands hangt af van de duurzaamheid van de huidige winkeliers en de aantrekkingskracht van het winkelcentrum voor bezoekers. Jos Zuijdwijk benadrukt dat hij verwacht dat alleen de grote ketens overblijven wanneer de vijfjarige contracten van winkeliers verlopen. Hij ziet de diversiteit van winkels in het winkelcentrum al verdwijnen en benadrukt dat hij tien jaar heeft ingezet om de winkeliers te redden, maar nu ziet hij dat het verkwanselen is begonnen.

De verwachting is dat het winkelcentrum zich verder zal professionaliseren, met een focus op grote ketens en luxe merken. Dit kan leiden tot een verlies van de kleinschalige winkeliers die de diversiteit van het winkelcentrum vormgeven. De vraag is of dit een positieve of negatieve ontwikkeling is voor de retailsector in Nederland.

Conclusie

De huurverhoging in de Mall of the Netherlands heeft geleid tot onrust onder winkeliers en heeft het verloop van een aantal winkels veroorzaakt. De verhuurder Unibail Rodamco Westfield ziet deze veranderingen als een normale marktreactie, terwijl winkeliers de stijging van de huurprijs beschouwen als ongeoorloofd. De situatie reflecteert een bredere trend in de Nederlandse retailsector, waarin winkeliers onder druk staan vanwege stijgende kosten, lage winstmarges en economische onzekerheid.

De toekomst van de Mall of the Netherlands hangt af van de duurzaamheid van het huidige winkelassortiment en de aantrekkingskracht van het winkelcentrum voor bezoekers. Het is duidelijk dat de verhuurder een belangrijke rol speelt in de toekomstige ontwikkeling van het winkelcentrum, maar ook de winkeliers en de markt zullen bepalen welke richting het winkelcentrum opgaat.