Inkomensafhankelijke huurverhoging: hoe werkt de nieuwe regeling?

De inkomensafhankelijke huurverhoging is een maatregel die in 2025 opnieuw centraal staat in het huursectorbeleid. Deze regeling maakt het mogelijk om de huur van sociale huurwoningen te verhogen op basis van het inkomen van de huurder. Het doel is om sociale huurwoningen toegankelijk te houden voor huishoudens met een laag inkomen, terwijl huurders met hogere inkomsten voor een kleinere toeslag meebetalen. In dit artikel wordt de regeling in detail besproken, inclusief de rol van de Belastingdienst, de inkomensindicaties, de wettelijke grenzen en het bezwaarproces.

Wat is de inkomensafhankelijke huurverhoging?

De inkomensafhankelijke huurverhoging is een mechanisme dat sociale huurorganisaties (zoals woningcorporaties en stadsbedrijven) in staat stelt om de huur van huurders in het sociale huursegment hoger te verhogen dan de standaard huurverhoging, indien hun inkomen hoger ligt dan een bepaalde grens. Deze maatregel is bedoeld om scheefwonen te voorkomen, waarbij huurders in sociale huurwoningen te veel verdienen volgens de maatstaven van het woningwaarderingsstelsel (WWS).

De regeling geldt alleen voor huurders van sociale huurwoningen in het laag segment. Huurders in het midden- of geliberaliseerde segment zijn niet van toepassing. De maximale huurverhoging is afhankelijk van de inkomenscategorie van het huishouden, en mag in geen geval hoger zijn dan wat het WWS toelaat.

Rol van de Belastingdienst

De Belastingdienst speelt een centrale rol in de implementatie van de inkomensafhankelijke huurverhoging. Verhuurders mogen geen exacte inkomensgegevens van huurders inzien, maar kunnen wel een inkomensindicatie aanvragen via het digitale portaal van de Belastingdienst. Deze indicatie geeft aan in welke categorie het huishoudinkomen valt: laag, midden of hoog. Deze categorie bepaalt of en in welke mate de huur verhoogd mag worden.

De indicatie is gebaseerd op het verzamelinkomen van het huishouden, wat het bruto inkomen is van alle personen die op het adres zijn ingeschreven. Voor inwonende kinderen onder de 23 jaar telt alleen het inkomen boven het minimumloon mee. Deze informatie wordt verzameld op basis van de aanslag van het voorafgaande jaar (2023 voor de huurverhoging in 2025).

Inkomensgrenzen en maximale huurverhogingen in 2025

De inkomensafhankelijke huurverhoging is alleen van toepassing op huurders in de midden- en hoge inkomenscategorie. De exacte grenzen en de toegestane huurverhogingen zijn als volgt:

Categorie	Inkomensgrens (2023)	Maximale huurverhoging
Middenhoog inkomen	Eenpersoonshuishouding: € 57.143 – € 67.366 Meerpersoonshuishouding: € 66.126 – € 89.821	€ 50 per maand
Hoog inkomen	Eenpersoonshuishouding: > € 67.366 Meerpersoonshuishouding: > € 89.821	€ 100 per maand

Deze huurverhogingen zijn bovenop de standaard huurverhoging in 2025. Het totaalbedrag mag echter nooit de huurprijs volgens het WWS overschrijden. De verhoging is dus afhankelijk van het verschil tussen de huidige huurprijs en de maximale huurprijs die toegestaan is op basis van de woningkenmerken.

Hoe werkt het aanvraagproces voor inkomensindicaties?

Verhuurders kunnen inkomensindicaties aanvragen via een digitale portal van de Belastingdienst. Dit portaal is echter slechts een paar maanden per jaar beschikbaar. Voor 2025 was het open vanaf eind 2024 tot begin 2025. Dit betekent dat verhuurders moeten rekening houden met tijdsplanning en deadlines bij het indienen van aanvragen.

De Belastingdienst stuurt een brief naar de huurder waarin staat dat inkomensinformatie is opgevraagd en welke categorie het huishoudinkomen in is gevallen. Deze brief bevat ook uitleg over het proces en de mogelijkheid tot bezwaar. Huurders ontvangen deze brief eind april 2025, net zoals bij de reguliere huurverhoging.

Wettelijke grenzen en beperkingen

Hoewel de inkomensafhankelijke huurverhoging een hogere verhoging toestaat, zijn er strikte wettelijke grenzen:

Niet hoger dan het WWS-stelsel toelaat: De totale huurprijs na verhoging mag nooit hoger zijn dan de huurprijs die het WWS toestaat op basis van de woningkenmerken.
Alleen voor huurders in het laag segment: Huurders in het midden- of geliberaliseerde segment zijn niet bevoegd tot deze regeling.
Inkomensindicatie is verplicht: Voor een hogere huurverhoging is een inkomensindicatie van de Belastingdienst verplicht. Zonder deze indicatie mag de verhoging niet worden doorgevoerd.
Geen exacte inkomensgegevens: De Belastingdienst levert geen exacte inkomenscijfers aan, alleen een indicatie in welke categorie het huishoudinkomen valt.

Bezwaarproces bij onjuiste inkomensindicatie

Huurders die het gevoel hebben dat de inkomensindicatie onjuist is, kunnen bezwaar maken binnen een bepaalde periode. Het bezwaarproces is mogelijk in drie gevallen:

De verklaring van de Belastingdienst is onjuist.
Het inkomen is in 2024 gedaald onder de grens van € 57.143 (eenpersoonshuishouden) of € 66.126 (meerpersoonshuishouden).
De huurder behoort tot een bevoegde categorie, zoals een persoon met een chronische aandoening of een lichaamsdeformatie, die recht heeft op extra huurtoeslag.

In dat geval kan een bezwaarformulier worden ingevuld en ingediend bij de verhuurder. De verhuurder moet het bezwaar beoordelen en eventueel de huurverhoging aanpassen.

Gebruik van de inkomensindicatie door verhuurders

De inkomensindicatie mag alleen worden gebruikt voor het doel waarvoor het is bedoeld: het bepalen van een eventuele inkomensafhankelijke huurverhoging. De verhuurder mag geen verdere inkomensgegevens opvragen en mag ook geen misbruik maken van de informatie. De wet biedt hier garantie op, en er zijn strikte privacyregels in het kader van de AVG.

De Belastingdienst stuurt een brief aan de huurder waarin staat dat inkomensinformatie is opgevraagd. De huurder krijgt hierin uitleg over welke gegevens zijn overgedragen en welke niet. De verhuurder mag deze informatie niet gebruiken voor andere doeleinden, zoals voorkeur bij huurtoewijzing of huurafschrijvingen.

Toekomstige ontwikkelingen in 2026 en verder

De inkomensafhankelijke huurverhoging is een tijdelijke maatregel die in 2025 voor het eerst opnieuw in werking is getreden. Voor 2026 zijn er ook plannen om de regeling voort te zetten. Verhuurders kunnen vanaf 2 februari 2026 opnieuw inkomensindicaties aanvragen via het digitale portaal van de Belastingdienst. De inloggegevens worden dan per post verzonden, meestal binnen 10 werkdagen.

In 2026 geldt hetzelfde systeem als in 2025: inkomensindicaties, wettelijke grenzen en het bezwaarproces. De Belastingdienst publiceert jaarlijks een handleiding en FAQ voor verhuurders, waarin uitleg wordt gegeven over het gebruik van het portaal en de interpretatie van de inkomensindicaties.

Voorbeelden van toepassing

Om de werking van de inkomensafhankelijke huurverhoging duidelijk te maken, zijn enkele voorbeelden opgenomen.

Voorbeeld 1: Eenpersoonshuishouden

Een huurder woont in een sociale huurwoning in het laag segment. Het huishoudinkomen is € 60.000 per jaar. Dit valt in de categorie middenhoog inkomen. De verhuurder mag dus een huurverhoging van maximaal € 50 per maand doorvoeren, bovenop de standaardverhoging.

Voorbeeld 2: Meerpersoonshuishouden

Een gezin woont in een woning met een WWS-score van € 1.500 per maand. Het huishoudinkomen is € 90.000 per jaar. Dit valt in de categorie hoog inkomen, zodat een huurverhoging van € 100 per maand toegestaan is. De totale huur mag echter niet hoger worden dan € 1.500.

Conclusie

De inkomensafhankelijke huurverhoging is een doelgerichte maatregel om sociale huurwoningen beschikbaar te houden voor huishoudens met een laag inkomen. Door huurders met hogere inkomsten een extra bijdrage te laten leveren, kan het huursectorbeleid efficiënter worden uitgevoerd. De Belastingdienst speelt een centrale rol in de uitvoering van de regeling door inkomensindicaties te verstrekken, zonder dat exacte inkomenscijfers worden gedeeld.

Voor verhuurders is het belangrijk om de wettelijke grenzen en het bezwaarproces goed te begrijpen. Voor huurders is het belangrijk om zich bewust te zijn van hun rechten en de mogelijkheid tot bezwaar. De regeling is momenteel beperkt tot het laag segment en is vanaf 2025 weer in werking.